پرونده روحالله کرکی، زندانی سیاسی محبوس در زندان شیبان اهواز، با اتهامهایی چون «همکاری با سازمان مجاهدین خلق» و «اقدام علیه امنیت ملی» به دادگاه کیفری ۲ اهواز ارجاع شده است
کانون حقوق بشر ایران، سهشنبه ۲۲ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ – پرونده روحالله کرکی، زندانی سیاسی اهل اندیمشک، پس از ماهها بازداشت و نگهداری در زندان شیبان اهواز، با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری ۲ اهواز ارجاع شده است. این در حالی است که خانواده او میگویند روند رسیدگی به پرونده در فضایی امنیتی و غیرشفاف انجام شده و روحالله کرکی در دوران بازداشت تحت فشار، تهدید و شکنجه برای پذیرش اتهامهای امنیتی قرار داشته است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، شعبه ۹ اظهارنظر دادسرای عمومی و انقلاب اهواز برای روحالله کرکی کیفرخواست صادر کرده و پرونده او را به دادگاه کیفری ۲ این شهر ارجاع داده است. اتهامهای مطرحشده علیه او شامل «انتشار و افشای اسناد محرمانه»، «همکاری با سازمان مجاهدین خلق» و «اقدام علیه امنیت ملی» عنوان شده است.
فعالان حقوق بشر میگویند استفاده از اتهامهای کلی و امنیتی در پروندههای سیاسی، طی سالهای اخیر به ابزاری برای اعمال فشار بر مخالفان و معترضان تبدیل شده است. به گفته آنان، در بسیاری از این پروندهها، مستندات روشنی ارائه نمیشود و روند دادرسی در فضایی غیرعلنی و تحت نفوذ نهادهای امنیتی پیش میرود.
بازداشت روحالله کرکی چگونه انجام شد؟
روحالله کرکی، متولد ۱۳۵۷، کارشناس معماری و از کارکنان شرکت «دریموند برق فشار قوی» است. او روز سهشنبه ۱۴ مردادماه ۱۴۰۴، زمانی که همراه دختر خردسالش قصد خروج از منزل را داشت، توسط نیروهای امنیتی لباسشخصی بازداشت شد.
به گفته شاهدان، بازداشت او بدون ارائه حکم قضایی و با خشونت انجام شده است. منابع نزدیک به خانواده میگویند دختر خردسال او در حالی که بهشدت وحشتزده و گریان بود، خبر بازداشت پدرش را به خانواده اطلاع داده است. فعالان حقوق بشر میگویند بازداشتهای خشن و بدون ارائه حکم قضایی، بهویژه در پروندههای امنیتی، به یکی از شیوههای رایج برخورد با فعالان و شهروندان معترض تبدیل شده است.
روحالله کرکی در دوران بازداشت تحت چه فشاری قرار داشت؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، روحالله کرکی پس از بازداشت به یکی از خانههای امن وزارت اطلاعات در اهواز منتقل شد؛ مکانی که به گفته نزدیکان خانواده، او در آن تحت بازجوییهای طولانی و فشارهای شدید امنیتی قرار داشته است.
منابع مطلع میگویند بازجویان تلاش کردهاند با تهدید و شکنجه، او را وادار به پذیرش اتهامهای امنیتی و اعترافات اجباری کنند. خانواده کرکی گفتهاند که آثار شکنجه هنگام انتقال او به زندان شیبان بر بدنش مشهود بوده است.
فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که در بسیاری از پروندههای سیاسی، فشارهای جسمی و روانی برای اخذ اعترافات اجباری به بخشی از روند بازجویی تبدیل شده است؛ اعترافاتی که بعداً در پروندههای قضایی مورد استناد قرار میگیرد.
اعـدام محراب عبداللهزاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشتشده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
اعـدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشتشدگان اعتراضات
اعـدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پروندهای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
انتقال مخفیانه دهها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانیها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در شیراز
عبدالجلیل شهبخش اعدام شد؛ ابهام کامل در روند بازداشت، دادگاه و دادرسی این زندانی سیاسی
اعـدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریمپور پس از پروندههای مبتنی بر اعترافات اجباری
اعـدام سه زندانی سیاسی در مشهد؛ اجرای احکام مرگ برای بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴ پس از شکنجه و فریب خانوادهها
چرا روند دادرسی پرونده روحالله کرکی مبهم توصیف میشود؟
ناظران حقوق بشر میگویند ارجاع پرونده به دادگاه در شرایطی انجام شده که هنوز ابهامات فراوانی درباره روند بازجویی، مستندات پرونده و نحوه رسیدگی قضایی وجود دارد. به گفته آنان، قوه قضاییه در ماههای اخیر و همزمان با شرایط جنگی و فضای امنیتی، فشار بر زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان را افزایش داده و بسیاری از پروندهها در فضایی بسته و غیرعلنی بررسی میشود.
قطع ارتباط با خانواده چه نگرانیهایی ایجاد کرده است؟
خانواده روحالله کرکی میگویند طی هفتههای گذشته تماسهای او با خانواده بهشدت محدود شده و او برای مدتی از حق تماس تلفنی محروم بوده است. همچنین تاکنون اجازه ملاقات منظم با همسر و فرزندانش به او داده نشده است.
خانواده او در توصیف وضعیت موجود گفتهاند: «هر روز را در بیخبری و نگرانی مطلق سپری میکنیم و حتی نمیدانیم روحالله در چه شرایطی نگهداری میشود.» فعالان حقوق بشر معتقدند قطع ارتباط زندانیان سیاسی با خانواده، بخشی از فشار روانی علیه زندانی و بستگان او محسوب میشود.
خانواده کرکی پیشتر نیز هدف سرکوب قرار گرفتهاند
پرونده روحالله کرکی در حالی جریان دارد که خانواده او پیشتر نیز با فشارهای امنیتی روبهرو بودهاند. امین کرکی، برادر کوچکتر روحالله، در جریان اعتراضات دیماه ۱۳۹۶ بازداشت شد و ساعاتی بعد در شرایطی پرابهام و با آثار شکنجه جان باخت.
همچنین دو برادر دیگر این خانواده نیز در سالهای گذشته به دلیل دادخواهی درباره مرگ امین کرکی بازداشت و زندانی شدهاند. فعالان مدنی میگویند ادامه فشار بر خانواده کرکی نشاندهنده برخورد امنیتی با خانوادههای دادخواه و معترض است.
پرونده روحالله کرکی از منظر حقوق بشری با نگرانیهای جدی همراه است. گزارشها درباره بازداشت بدون حکم، شکنجه در دوران بازجویی، محرومیت از تماس و روند غیرشفاف قضایی، نگرانیها درباره نقض گسترده حقوق زندانیان سیاسی را افزایش داده است. فعالان حقوق بشر میگویند استفاده از فضای جنگی برای تشدید فشار بر زندانیان سیاسی و پروندهسازی امنیتی، بخشی از سیاست سرکوب مخالفان است.
مواد نقضشده:
نقض ممنوعیت شکنجه و اعتراف اجباری – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هیچ فردی نباید تحت شکنجه یا رفتار غیرانسانی قرار گیرد. اعمال فشار جسمی و روانی برای اخذ اعتراف نقض آشکار این اصل است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی غیرشفاف و امنیتی و نبود دادگاه مستقل و علنی، اصول دادرسی منصفانه را نقض میکند.
نقض حق آزادی و امنیت فردی – ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
بازداشت بدون حکم قضایی و نگهداری طولانیمدت در شرایط امنیتی، ناقض حقوق بنیادین افراد است.
نقض حق ارتباط با خانواده و وکیل – میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
محرومکردن زندانی از تماس و ملاقات و محدودیت دسترسی به دفاع حقوقی، حق دفاع مؤثر را از بین میبرد.
نقض حق دادخواهی خانوادههای قربانیان – اصول بنیادین حقوق بشر:
فشار امنیتی بر خانوادههایی که پیشتر قربانی سرکوب بودهاند، ناقض حق دادخواهی و آزادی بیان است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
.jpg)
.jpg)
