دور تازه تحریم های آمریکا علیه شبکه کشتیرانی شمخانی و تدارکات تسلیحاتی سپاه پاسداران

وزارت خزانه‌داری آمریکا طی دو اقدام جداگانه، بیش از ۵۰ فرد، شرکت و شناور مرتبط با شبکه کشتیرانی محمدحسین شمخانی و هفت فرد و نهاد متهم به پشتیبانی از تدارکات تسلیحاتی سپاه پاسداران را تحریم کرد. واشنگتن می‌گوید این شبکه‌ها در فروش نفت، دور زدن تحریم‌ها و تهیه تجهیزات نظامی برای دیکتاتوری حاکم نقش دارند

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵ – وزارت خزانه‌داری ایالات متحده در روزهای ۱۴ و ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ دو بسته تازه تحریم را علیه شبکه‌های اقتصادی و تسلیحاتی وابسته به دیکتاتوری حاکم اعمال کرد. در نخستین اقدام، بیش از ۵۰ فرد، نهاد و شناور مرتبط با شبکه جهانی محمدحسین شمخانی هدف قرار گرفتند و در اقدام دوم، هفت فرد و شرکت مستقر در چند کشور به اتهام مشارکت در تهیه سلاح و تجهیزات برای سپاه پاسداران در فهرست تحریم‌ها قرار گرفتند.

تحریم بیش از ۵۰ فرد، شرکت و شناور مرتبط با شبکه شمخانی

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، OFAC، روز ۱۴ ژوئیه اعلام کرد که اقدامات خود برای مختل کردن شبکه کشتیرانی و دور زدن تحریم‌های وابسته به محمدحسین شمخانی را گسترش داده است.

به گفته وزارت خزانه‌داری، شبکه شمخانی یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت و انتقال درآمدهای حاصل از آن برای حاکمیت به شمار می‌رود و فعالیت‌های خود را به کشتیرانی کانتینری، تجارت کالا و ایجاد شرکت‌های صوری فراساحلی گسترش داده است.

در این بسته تحریمی، بیش از ۵۰ فرد، شرکت و شناور هدف قرار گرفته‌اند. وزارت خزانه‌داری اعلام کرد که با احتساب اقدامات پیشین، اکنون بیش از ۲۰۰ فرد، نهاد و شناور مرتبط با شبکه تحت حمایت شمخانی تحریم شده‌اند. این وزارتخانه مدعی است شبکه یادشده با استفاده از شرکت‌های ثبت‌شده در کشورهای مختلف، مالکیت واقعی کشتی‌ها، مسیر محموله‌ها و درآمدهای حاصل از فروش نفت را پنهان می‌کند.

استفاده از شرکت‌های صوری برای انتقال درآمدهای نفتی

بر اساس بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا، شبکه شمخانی برای اجرای طرح‌های دور زدن تحریم به اتباع و شرکت‌های داخلی و خارجی متکی است و از شرکت‌های صوری فراساحلی برای تجارت کالاهای تحریم‌شده و بازگرداندن درآمد معاملات استفاده می‌کند.

وزارت خزانه‌داری این اقدام را بخشی از سیاست افزایش فشار اقتصادی بر دیکتاتوری حاکم بر ایران، به‌ویژه در پی حملات به کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز، توصیف کرده است. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند درآمدهای نفتی حاصل از این شبکه به جای بهبود وضعیت مردم، در اختیار ساختارهای حکومتی و برنامه‌های نظامی قرار می‌گیرد. این ادعا از سوی مقام‌های حکومتی در بیانیه مورد اشاره پاسخ داده نشده است.

همزمان با این تحریم‌ها، OFAC یک مجوز عمومی صادر کرده است که برخی فعالیت‌های محدود مربوط به پایان دادن به معاملات، ایمنی و حفاظت محیط‌زیست و تخلیه محموله‌های مرتبط با اشخاص یا شناورهای تحریم‌شده در ۱۴ ژوئیه را مجاز می‌کند.

تحریم شبکه بین‌المللی تهیه سلاح برای سپاه پاسداران

یک روز بعد، در ۱۵ ژوئیه، وزارت خزانه‌داری آمریکا از تحریم هفت فرد و نهاد مرتبط با یک شبکه بین‌المللی تهیه سلاح برای سپاه پاسداران خبر داد.

به گفته OFAC، این شبکه از شرکت‌های هواپیمایی و حمل‌ونقل خارجی، مسیرهای مالی و هماهنگ‌کنندگان سفر برای پنهان کردن نقش سپاه در خرید و انتقال تجهیزات، مواد و نیروی انسانی استفاده می‌کرد. افراد و شرکت‌های تحریم‌شده در ایران، روسیه، ایتالیا و نیجریه مستقر هستند.

در میان افراد معرفی‌شده، نام بهروز نمازی، مدیر شرکت نیکا جت در تهران، دیده می‌شود. وزارت خزانه‌داری مدعی است او به نمایندگی از سپاه پاسداران در پی تهیه سلاح بوده است. شرکت Vanguard Tactical Supply Limited در نیجریه، دونیا اتیب در ایتالیا، شرکت روسی Avratek و دو تبعه روسیه نیز به دلیل پشتیبانی از این شبکه یا هماهنگی حمل‌ونقل و سفر در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون

فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴

آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران

آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات

جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

اعدام محمد امینی دهاقانی از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴؛ اجرای حکم پس از محاکمه مخفیانه

اعدام زندانی سیاسی عارف خوشکار؛ اجرای حکم یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ در زندان قزلحصار

سومین روز اعتصاب غذا و تحصن ۱۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در قزلحصار؛ ادامه اعتراض به اجرای احکام اعدام + فیلم

وضعیت زندان عادل‌آباد؛ گزارش تازه از تشدید فشار بر زندانیان سیاسی، کمبود غذا و نقض اصل تفکیک جرائم

ادامه سیاست فشار بر ساختارهای نظامی و مالی حاکمیت

تحریم‌های تازه ادامه اقداماتی است که OFAC در ماه‌های مه و ژوئن ۲۰۲۶ علیه شبکه‌های تهیه تجهیزات نظامی، سامانه‌های دفاع هوایی قابل حمل و ساختارهای پشتیبان سپاه پاسداران اعمال کرده بود.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرده است که واشنگتن به هدف قرار دادن شبکه‌هایی که برنامه‌های تسلیحاتی و ظرفیت نظامی حکومت را تأمین مالی می‌کنند، ادامه خواهد داد. این تحریم‌ها بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ آمریکا اعمال شده‌اند؛ فرمانی که اشخاص و نهادهای متهم به مشارکت در گسترش سلاح‌های کشتار جمعی یا حمایت از آن‌ها را هدف قرار می‌دهد.

اقدامات جدید نشان می‌دهد دولت آمریکا به‌طور همزمان دو مسیر اصلی تأمین منابع حاکمیت، یعنی صادرات نفت از طریق شبکه‌های کشتیرانی پنهان و تهیه بین‌المللی تجهیزات برای سپاه پاسداران را هدف قرار داده است. با این حال، میزان تأثیر عملی این تحریم‌ها به نحوه اجرای محدودیت‌های مالی، همکاری کشورهای محل ثبت شرکت‌ها و توان شبکه‌های تحریم‌شده برای تغییر نام، مالکیت یا مسیر فعالیت خود وابسته خواهد بود.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک

اشتراک:

بیشتر بخوانید

انتقال مسعود جامعی به سلول انفرادی پس از شعار دادن؛ گزارش‌ها از شکنجه و تراشیدن موی سر این زندانی سیاسی حکایت دارد

گزارش‌های دریافتی حاکی از آن است که مسعود جامعی، زندانی سیاسی محکوم به دو بار اعدام، پس از سر دادن شعار در زندان شیبان اهواز به سلول انفرادی منتقل شده و در شرایطی سخت، بدون دسترسی به کولر در گرمای شدید اهواز نگهداری می‌شود. همچنین منابع از تراشیدن موی سر و اعمال شکنجه علیه او با هدف تحقیر خبر می‌دهند

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵ – گزارش‌های رسیده از زندان شیبان اهواز حاکی از آن است که مسعود جامعی، زندانی سیاسی محکوم به دو بار اعدام، پس از سر دادن شعار اعتراضی در داخل زندان به سلول انفرادی منتقل شده است. منابع مطلع می‌گویند وی در گرمای طاقت‌فرسای اهواز، در سلولی فاقد کولر نگهداری می‌شود و علاوه بر این، برای تحقیر، موی سر او تراشیده شده و تحت شکنجه و فشارهای جسمی و روحی قرار گرفته است.

انتقال به انفرادی پس از شعار اعتراضی

بر اساس گزارش‌های دریافتی، مسعود جامعی به دنبال سر دادن شعار اعتراضی در زندان شیبان اهواز، به دستور مسئولان زندان به سلول انفرادی منتقل شده است.

منابع آگاه می‌گویند این اقدام با هدف تنبیه وی انجام شده و شرایط نگهداری او در انفرادی بسیار سخت گزارش شده است. به گفته این منابع، همزمان با افزایش دمای هوا در استان خوزستان، این زندانی سیاسی در سلولی بدون سیستم سرمایشی نگهداری می‌شود؛ شرایطی که نگرانی‌ها درباره سلامت او را دوچندان کرده است.

باکس اطلاعاتی زندانی سیاسی مسعود جامعی

عنوان                  اطلاعات

نام                        مسعود جامعی

وضعیت               زندانی سیاسی

محل نگهداری      زندان شیبان اهواز

آخرین وضعیت      انتقال به سلول انفرادی پس از شعار اعتراضی

گزارش‌های جدید     نگهداری بدون کولر، تراشیدن موی سر و ادعای شکنجه

وضعیت جسمانی    سرطان معده، نارسایی کبد و کلیه، فشار خون بالا، عفونت داخلی

تاریخ بازداشت   ۱۰ مرداد ۱۴۰۲

حکم صادره    دو بار اعدام و یک سال حبس تعزیری

تاریخ ابلاغ حکم   ۲۰ تیر ۱۴۰۴

نگرانی اصلی  خطر تشدید بیماری‌ها و آسیب‌های ناشی از انفرادی

گزارش‌ها از شکنجه و تراشیدن موی سر به منظور تحقیر

منابع نزدیک به این پرونده همچنین گزارش داده‌اند که پس از انتقال مسعود جامعی به انفرادی، مأموران موی سر او را تراشیده‌اند؛ اقدامی که به گفته این منابع با هدف تحقیر و شکستن روحیه این زندانی سیاسی انجام شده است.

همچنین ادعا شده است که وی در مدت نگهداری در سلول انفرادی تحت فشارهای شدید جسمی و روانی و شکنجه قرار گرفته است. این ادعاها تاکنون به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشده و مقام‌های زندان شیبان یا دستگاه قضایی درباره آنها توضیحی منتشر نکرده‌اند.

فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که استفاده از سلول انفرادی به عنوان ابزار تنبیه، به‌ویژه در کنار رفتارهای تحقیرآمیز و اعمال فشارهای جسمی، می‌تواند آثار جبران‌ناپذیری بر سلامت روان و جسم زندانیان برجای بگذارد.

وضعیت بحرانی سلامت مسعود جامعی

مسعود جامعی پیش از این نیز با مشکلات جدی جسمانی روبه‌رو بوده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، او به سرطان بدخیم معده مبتلا است و علاوه بر آن از عفونت شدید داخلی، نارسایی کبد و کلیه، فشار خون بالا، سردردهای عصبی و کبد چرب رنج می‌برد.

گفته می‌شود شرایط نامناسب زندان، سوءتغذیه و فشارهای ناشی از بازجویی‌ها و دوران حبس، موجب تشدید بیماری‌های او شده است.

مخالفت با اعزام به مراکز درمانی

با وجود هشدارهای مکرر درباره وضعیت جسمانی این زندانی سیاسی، گزارش‌ها حاکی از آن است که تاکنون با انتقال او به مراکز درمانی خارج از زندان موافقت نشده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، کیفیت خدمات درمانی در زندان شیبان پاسخگوی وضعیت بحرانی وی نیست و دادستان اهواز و نهادهای امنیتی با اعزام او به بیمارستان مخالفت کرده‌اند.

فعالان حقوق بشر این اقدام را مصداق محروم کردن زندانی از حق دسترسی به درمان مناسب می‌دانند.

بازداشت و محاکمه اعضای خانواده

مسعود جامعی، نگهبان چاه‌های نفت، متأهل و دارای چهار فرزند، در ۱۰ مرداد ۱۴۰۲ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.

او پس از انتقال به بازداشتگاه اداره اطلاعات خوزستان و گذراندن بازجویی‌های طولانی، به زندان شیبان اهواز منتقل شد.

در زمستان ۱۴۰۳ نیز همسر او، زینب حزباپور، و سه فرزندشان ناهید، دلال و رقیه جامعی، در دادگاه انقلاب شهرستان باوی با اتهام‌هایی از جمله «ارتباط با گروه‌های مخالف نظام با قصد برهم زدن امنیت کشور» و عضویت در سازمان مجاهدین محاکمه شدند.

صدور حکم دو بار اعدام

بر اساس حکم صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز به ریاست قاضی ادیبی‌مهر که در ۲۰ تیر ۱۴۰۴ به مسعود جامعی ابلاغ شد، وی به دو بار اعدام و یک سال حبس تعزیری محکوم شده است.

صدور این حکم سنگین در حالی صورت گرفته که گزارش‌های متعددی از وخامت وضعیت جسمانی وی و محرومیت او از درمان منتشر شده و اکنون نیز گزارش انتقال او به انفرادی و اعمال فشارهای تازه، نگرانی‌ها درباره وضعیت این زندانی سیاسی را افزایش داده است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون

فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴

آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران

آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات

جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

اعدام محمد امینی دهاقانی از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴؛ اجرای حکم پس از محاکمه مخفیانه

اعدام زندانی سیاسی عارف خوشکار؛ اجرای حکم یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ در زندان قزلحصار

سومین روز اعتصاب غذا و تحصن ۱۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در قزلحصار؛ ادامه اعتراض به اجرای احکام اعدام + فیلم

وضعیت زندان عادل‌آباد؛ گزارش تازه از تشدید فشار بر زندانیان سیاسی، کمبود غذا و نقض اصل تفکیک جرائم

بررسی حقوق پرونده بر اساس قوانین داخلی

مقدمه

پیش از بررسی حقوقی این پرونده، باید توجه داشت که بسیاری از قوانین کیفری و امنیتی مورد استناد در دیکتاتوری حاکم، به‌ویژه در پرونده‌های سیاسی و امنیتی، از سوی نهادها و سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر به دلیل مغایرت با اصول دادرسی عادلانه، حق آزادی، منع شکنجه، حق برخورداری از محاکمه منصفانه و سایر حقوق بنیادین شهروندان، بارها مورد انتقاد و محکومیت قرار گرفته‌اند. با این حال، حتی بر مبنای همین قوانین داخلی نیز ضابطان امنیتی، مقامات قضایی و مسئولان زندان‌ها مکلف به رعایت تشریفات قانونی، حفظ کرامت انسانی متهم و زندانی، منع هرگونه شکنجه و رفتار تحقیرآمیز، احترام به حقوق دفاعی، حق دسترسی به وکیل منتخب، حق برخورداری از خدمات درمانی و رعایت اصول دادرسی عادلانه هستند. بر همین اساس، پرونده حاضر از منظر قوانین داخلی نیز قابل بررسی است.

ابهامات حقوقی در برخورد با مسعود جامعی

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، انتقال مسعود جامعی به سلول انفرادی پس از سر دادن شعار اعتراضی، نگهداری او در شرایط نامناسب، ادعای اعمال شکنجه، تراشیدن موی سر با هدف تحقیر و جلوگیری از دسترسی وی به خدمات درمانی، پرسش‌های جدی درباره رعایت قوانین داخلی و آیین‌نامه‌های ناظر بر حقوق زندانیان ایجاد کرده است.

چنانچه این گزارش‌ها صحت داشته باشند، لازم است مشخص شود که تصمیم به انتقال وی به سلول انفرادی بر اساس چه مستند قانونی اتخاذ شده، چه نهادی مسئول نظارت بر وضعیت او بوده و آیا اقدامات انجام‌شده با مقررات سازمان زندان‌ها و حقوق قانونی زندانیان مطابقت داشته است یا خیر.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۲ قانون اساسی، حیثیت، جان، مال و حقوق اشخاص را از تعرض مصون دانسته است، مگر در مواردی که قانون تجویز کند.

اصل ۳۸ قانون اساسی، هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع را ممنوع اعلام کرده و مقرر می‌دارد که اجبار افراد به اقرار یا شهادت فاقد اعتبار قانونی است.

اصل ۳۹ قانون اساسی تصریح می‌کند که هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشت‌شده، زندانی یا تبعیدشده به هر صورت ممنوع و موجب مسئولیت قانونی است.

آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور بر حفظ کرامت انسانی زندانیان، ممنوعیت رفتارهای تحقیرآمیز، تأمین خدمات درمانی مناسب، رسیدگی فوری به بیماران و رعایت اصول بهداشتی در زندان‌ها تأکید دارد.

همچنین مطابق مقررات سازمان زندان‌ها، استفاده از سلول انفرادی باید صرفاً در چارچوب ضوابط قانونی، برای مدت محدود و تحت نظارت مقام‌های مسئول انجام شود.

موارد نقض قانون

براساس گزارش‌های منتشرشده، موارد زیر می‌تواند از مصادیق نقض قوانین داخلی باشد:

انتقال تنبیهی زندانی به سلول انفرادی به دلیل ابراز عقیده یا سر دادن شعار اعتراضی

اعمال رفتارهای تحقیرآمیز از جمله تراشیدن موی سر با هدف شکستن شخصیت زندانی

ادعای اعمال شکنجه یا رفتارهای غیرانسانی در دوران نگهداری در انفرادی

خودداری از اعزام زندانی بیمار به مراکز درمانی تخصصی با وجود بیماری‌های جدی

به خطر انداختن سلامت جسمی زندانی از طریق نگهداری در شرایط نامناسب، به‌ویژه در گرمای شدید اهواز.

نقض حقوق بشر در پرونده مسعود جامعی

نگرانی‌ها درباره رفتار با زندانی سیاسی محکوم به اعدام

گزارش‌های مربوط به انتقال مسعود جامعی به سلول انفرادی، ادعای شکنجه، تراشیدن موی سر، محرومیت از امکانات مناسب و ادامه جلوگیری از دسترسی وی به خدمات درمانی، نگرانی‌های گسترده‌ای درباره رعایت استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر در قبال زندانیان سیاسی ایجاد کرده است.

مسعود جامعی علاوه بر محکومیت به دو بار اعدام، با بیماری‌های متعددی از جمله سرطان معده، نارسایی کبد و کلیه و دیگر مشکلات جسمانی مواجه است؛ موضوعی که مسئولیت مقام‌های مسئول در حفظ جان و سلامت وی را دوچندان می‌کند.

استانداردهای بین‌المللی مرتبط

بر اساس قواعد نلسون ماندلا (قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان):

زندانیان باید از کرامت انسانی برخوردار باشند و هرگونه رفتار تحقیرآمیز ممنوع است.

استفاده طولانی‌مدت یا خودسرانه از سلول انفرادی نباید به عنوان ابزار تنبیه مورد استفاده قرار گیرد.

زندانیان بیمار باید بدون تبعیض به خدمات درمانی مناسب و تخصصی دسترسی داشته باشند.

مسئولان زندان موظف به حفاظت از سلامت جسمی و روانی زندانیان هستند.

همچنین:

ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی هرگونه شکنجه یا رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز را ممنوع می‌داند.

ماده ۱۰ همین میثاق بر رفتار انسانی و محترمانه با تمامی افراد محروم از آزادی تأکید می‌کند.

اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز بر حق برخورداری از کرامت انسانی، امنیت شخصی و منع رفتارهای تحقیرآمیز تصریح دارد.

موارد نقض حقوق بشر

براساس گزارش‌های منتشرشده، موارد زیر می‌تواند از مصادیق نقض حقوق بشر باشد:

استفاده از سلول انفرادی به عنوان ابزار تنبیه به دلیل بیان اعتراض؛

اعمال شکنجه یا رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز علیه زندانی؛

تراشیدن موی سر با هدف تحقیر و شکستن روحیه زندانی؛

محروم کردن زندانی بیمار از درمان تخصصی و مراقبت پزشکی مناسب؛

قرار دادن زندانی دارای بیماری‌های جدی در شرایطی که سلامت و جان او را با خطر بیشتری مواجه می‌کند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک

اشتراک:

بیشتر بخوانید

زندان اوین در بحران؛ گزارش تازه از وخامت بهداشت، نقض تفکیک جرائم و نگرانی‌ها درباره سلامت زندانیان

گزارش‌های دریافتی از منابع داخل زندان اوین از وخامت وضعیت بهداشتی، شیوع بیماری‌های پوستی، انتقال زندانیان مبتلا به گال به بند ۷، نبود مواد شوینده و ضدعفونی‌کننده، رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم و مشکلات گسترده معیشتی زندانیان حکایت دارد. همچنین منابع داخل زندان گزارش‌هایی درباره نحوه توزیع و فروش مواد مخدر در زندان و نقش برخی مسئولان زندان مطرح کرده‌اند

کانون حقوق بشر ایران، جمعه ۲۶ تیرماه ۱۴۰۵ – بر اساس گزارش‌های دریافتی از منابع داخل زندان اوین، وضعیت بهداشتی و شرایط نگهداری زندانیان در هفته‌های اخیر به شکل قابل توجهی وخیم‌تر شده است. منابع مطلع از خرابی حمام‌های بند ۷، کمبود مواد شوینده و ضدعفونی‌کننده، شیوع بیماری‌های پوستی، انتقال زندانیان مبتلا به گال به این بند، رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم و افزایش نگرانی زندانیان نسبت به سلامت خود خبر می‌دهند. همچنین این منابع گزارش‌هایی درباره فروش مواد مخدر در داخل زندان و نقش برخی مسئولان در این زمینه مطرح کرده‌اند.

باکس اطلاعاتی | وضعیت زندان اوین

عنوان                       اطلاعات

نام زندان                      زندان اوین

بند مورد گزارش             بند ۷ زندان اوین

محور اصلی گزارش     بحران بهداشتی، شیوع بیماری‌های پوستی، رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم و گزارش‌های مربوط به خریدوفروش مواد مخدر

وضعیت حمام‌ها               خرابی حمام‌های برخی سالن‌ها و کاهش امکان استحمام منظم زندانیان

وضعیت بهداشتی            کمبود مواد شوینده و ضدعفونی‌کننده و افزایش بیماری‌های پوستی

بیماری گال                   انتقال شماری از زندانیان مبتلا به گال به بند ۷ بدون قرنطینه مؤثر و افزایش خطر سرایت

تفکیک جرائم          نگهداری زندانیان سیاسی در کنار زندانیان مالی و اتباع کشورهای دیگر

فروشگاه زندان         گزارش فروش برخی کالاهای تاریخ‌گذشته و اقلام بی‌کیفیت با قیمت‌های بالا

فروش مواد مخدر        منابع داخل زندان از خریدوفروش گسترده مواد مخدر با قیمت‌هایی چند برابر خارج زندان خبر داده‌اند

افراد نام‌برده در گزارش منابع     محمد حاجی‌مزدارانی، رئیس زندان اوین؛ محمدی، از مقام‌های زندان؛ یوسفی، معاون سلامت

گزارش در رابطه با یوسفی  منابع داخل زندان از نقش او در اعمال فشار و برخورد با زندانیان، به‌ویژه زندانیان سیاسی، سخن گفته‌اند

نگرانی اصلی زندانیان    گسترش بیماری، تشدید فشارهای روانی و جسمی، بی‌توجهی به بهداشت و احتمال سوءاستفاده از بازار غیرقانونی مواد مخدر

نیاز فوری                  قرنطینه بیماران، تأمین مواد بهداشتی، تعمیر حمام‌ها، اجرای اصل تفکیک جرائم و انجام بازرسی مستقل

گزارش‌های تازه از وخامت وضعیت بهداشتی در زندان اوین

بر اساس گزارش‌های دریافتی از منابع داخل زندان، شرایط بهداشتی در بند ۷ زندان اوین به مرحله نگران‌کننده‌ای رسیده است.

به گفته این منابع، خرابی حمام‌های سالن‌های مختلف باعث شده بسیاری از زندانیان امکان استحمام منظم را از دست بدهند. این وضعیت در کنار تراکم جمعیت و کمبود امکانات بهداشتی، موجب کاهش سطح نظافت فردی و افزایش نگرانی‌ها درباره شیوع بیماری‌های واگیردار شده است.

منابع مطلع تأکید کرده‌اند که کمبود امکانات اولیه بهداشتی، سلامت زندانیان را بیش از گذشته در معرض خطر قرار داده است.

کمبود مواد شوینده و افزایش بیماری‌های پوستی

به گفته منابع داخل زندان، دسترسی زندانیان به مواد شوینده، مواد ضدعفونی‌کننده و سایر اقلام بهداشتی بسیار محدود است.

این منابع می‌گویند نبود امکانات کافی برای رعایت بهداشت فردی، طی ماه‌های اخیر موجب افزایش ابتلا به بیماری‌های پوستی در میان زندانیان شده است.

بر اساس این گزارش‌ها، شماری از زندانیان اخیراً به بیماری گال مبتلا شده‌اند؛ بیماری‌ای که در محیط‌های پرجمعیت و فاقد امکانات بهداشتی به‌سرعت قابلیت انتقال دارد.

انتقال زندانیان مبتلا به گال؛ نگرانی از گسترش بحران بهداشتی در بند ۷

بر اساس گزارش‌های دریافتی از منابع داخل زندان، در روزهای اخیر شماری از زندانیان مبتلا به بیماری گال به بند ۷ زندان اوین منتقل شده‌اند؛ موضوعی که نگرانی‌های گسترده‌ای درباره احتمال شیوع این بیماری در میان سایر زندانیان ایجاد کرده است. به گفته این منابع، با وجود واگیردار بودن بیماری گال و ضرورت جداسازی مبتلایان، این افراد همچنان در کنار سایر زندانیان نگهداری می‌شوند و تاکنون اقدام مؤثری برای قرنطینه یا انتقال آنان به محل مناسب صورت نگرفته است.

منابع آگاه همچنین می‌گویند کمبود شدید مواد شوینده، نبود مواد ضدعفونی‌کننده، خرابی حمام‌های بند و دشواری دسترسی زندانیان به امکانات اولیه بهداشتی، شرایط را برای گسترش بیماری‌های پوستی فراهم کرده است. به گفته این منابع، بسیاری از زندانیان امکان استحمام منظم را ندارند و به دلیل کمبود امکانات بهداشتی، رعایت حداقل استانداردهای بهداشت فردی نیز با مشکل جدی روبه‌رو شده است.

نگرانی از شیوع بیماری گال در بند ۷

بر اساس این گزارش‌ها، نگرانی اصلی زندانیان آن است که در صورت ادامه این وضعیت، بیماری گال به سرعت در میان جمعیت متراکم بند ۷ گسترش یابد و شمار بیشتری از زندانیان را مبتلا کند. خانواده‌های برخی زندانیان نیز نسبت به نبود اقدامات پیشگیرانه، عدم غربالگری بیماران و بی‌توجهی مسئولان زندان به خطر شیوع بیماری ابراز نگرانی کرده‌اند.

منابع داخل زندان تأکید می‌کنند که انتقال افراد مبتلا به بیماری‌های واگیردار به بندهای عمومی، بدون رعایت اصول قرنطینه و بهداشت، سلامت همه زندانیان را در معرض خطر قرار می‌دهد. طبق این گزارش‌ها، وضعیت موجود می‌تواند به یک بحران جدی بهداشتی در داخل زندان تبدیل شود و ضرورت رسیدگی فوری، تأمین امکانات بهداشتی و مداخله نهادهای نظارتی را بیش از پیش برجسته سازد.

فروشگاه زندان و مشکلات معیشتی زندانیان

گزارش‌های دریافتی همچنین از عملکرد فروشگاه زندان انتقاد می‌کنند.

به گفته منابع داخل زندان، برخی کالاهای عرضه‌شده در فروشگاه، تاریخ مصرف گذشته بوده و با قیمت‌هایی بالاتر از قیمت بازار به زندانیان فروخته می‌شود.

منابع معتقدند بسیاری از زندانیان، به‌ویژه افراد کم‌برخوردار، توانایی خرید مداوم اقلام مورد نیاز خود را ندارند و این وضعیت فشار مضاعفی بر آنان و خانواده‌هایشان وارد کرده است.

گزارش منابع داخل زندان درباره فروش مواد مخدر در اوین

بر اساس گزارش‌های دریافتی از منابع داخل زندان اوین، خریدوفروش مواد مخدر در برخی بندهای این زندان به‌صورت گسترده انجام می‌شود و مواد با قیمت‌هایی بسیار بالاتر از خارج زندان در اختیار زندانیان قرار می‌گیرد. منابع مطلع مدعی هستند که تداوم این وضعیت بدون اطلاع یا چشم‌پوشی برخی مسئولان زندان امکان‌پذیر نیست و شبکه‌ای از افراد در ورود، توزیع و فروش مواد مخدر در داخل زندان نقش دارند.

قیمت بالای مواد مخدر در زندان

به گفته منابع داخل زندان، محدودیت دسترسی زندانیان به پول، ارتباطات و امکانات خارج از زندان موجب شده است مواد مخدر با چندین برابر قیمت معمول فروخته شود. این منابع می‌گویند درآمد حاصل از این بازار غیرقانونی قابل توجه است و بخشی از آن، بنا بر گزارش زندانیان، در اختیار افرادی قرار می‌گیرد که امکان جابه‌جایی و توزیع مواد را در محیط تحت کنترل زندان فراهم می‌کنند. زندانیان معتقدند با توجه به بازرسی‌های بدنی، دوربین‌های مراقبتی، کنترل رفت‌وآمدها و محدودیت شدید ورود کالا، ورود مستمر مواد مخدر به زندان بدون وجود همکاری، تسهیل یا چشم‌پوشی در سطوحی از مدیریت زندان دشوار است.

نقش مقامات زندان در توزیع مواد مخدر

منابع مطلع در ارتباط با این گزارش‌ها از محمد حاجی‌مزدارانی، رئیس زندان اوین، محمدی، از مقام‌های این زندان، و یوسفی، معاون سلامت زندان اوین نام برده‌اند و خواستار انجام تحقیقاتی مستقل درباره عملکرد آنان شده‌اند. این منابع به‌طور مشخص مدعی هستند که مدیریت زندان از خریدوفروش مواد مخدر اطلاع دارد و برای توقف آن اقدام مؤثری انجام نمی‌دهد.

کمبودمواد شوینده و دارو، فراوانی مواد مخدر

زندانیان همچنین این تناقض را مطرح می‌کنند که در حالی که دسترسی آنان به مواد شوینده، دارو، امکانات درمانی و اقلام ضروری محدود است، مواد مخدر به‌آسانی و با قیمت‌های گزاف در زندان یافت می‌شود. به گفته آنان، این وضعیت علاوه بر ایجاد سود مالی برای شبکه توزیع، وابستگی، خشونت، بدهکاری و آسیب‌های روانی و جسمی را در میان زندانیان افزایش می‌دهد و می‌تواند به ابزاری برای کنترل، فشار یا ایجاد تنش در بندها تبدیل شود. منابع داخل زندان خواستار بازرسی مستقل، بررسی مسیر ورود مواد و انتشار شفاف نتایج تحقیقات شده‌اند.

گزارش‌ها درباره نقش معاون سلامت زندان

منابع داخل زندان همچنین مدعی هستند که یوسفی، معاون سلامت زندان اوین، در برخورد با زندانیان، به‌ویژه زندانیان سیاسی، نقش فعالی دارد.

به گفته این منابع، عملکرد او در حوزه مدیریت داخلی زندان و رسیدگی به مسائل زندانیان، با انتقاد شماری از زندانیان روبه‌رو بوده است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون

فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴

آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران

آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات

جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

اعدام محمد امینی دهاقانی از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴؛ اجرای حکم پس از محاکمه مخفیانه

اعدام زندانی سیاسی عارف خوشکار؛ اجرای حکم یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ در زندان قزلحصار

سومین روز اعتصاب غذا و تحصن ۱۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در قزلحصار؛ ادامه اعتراض به اجرای احکام اعدام + فیلم

وضعیت زندان عادل‌آباد؛ گزارش تازه از تشدید فشار بر زندانیان سیاسی، کمبود غذا و نقض اصل تفکیک جرائم

ادامه نقض اصل تفکیک جرائم

گزارش‌های تازه همچنین نشان می‌دهد که اصل تفکیک جرائم در زندان اوین همچنان به‌طور کامل رعایت نمی‌شود.

به گفته منابع آگاه، زندانیان سیاسی در کنار زندانیان با محکومیت‌های مالی و همچنین اتباع برخی کشورهای دیگر نگهداری می‌شوند؛ وضعیتی که از نگاه فعالان حقوق بشر و کارشناسان حقوقی، با آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اصل طبقه‌بندی زندانیان مغایرت دارد.

منابع داخل زندان معتقدند این وضعیت علاوه بر ایجاد مشکلات امنیتی، می‌تواند زمینه‌ساز تنش و افزایش فشار بر زندانیان سیاسی شود.

بررسی حقوق پرونده بر اساس قوانین داخلی

مقدمه

پیش از بررسی حقوقی این موضوع، باید توجه داشت که حتی بر اساس قوانین داخلی نیز مسئولان زندان موظف به حفظ سلامت، امنیت و کرامت زندانیان، تأمین امکانات بهداشتی، جلوگیری از شیوع بیماری‌های واگیردار و رعایت اصل تفکیک جرائم هستند.

ابهامات حقوقی پرونده

وضعیت نامناسب بهداشتی، انتقال زندانیان مبتلا به بیماری‌های واگیردار بدون قرنطینه، کمبود امکانات درمانی و بهداشتی، رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم و گزارش‌های مطرح‌شده درباره فعالیت‌های غیرقانونی در داخل زندان، از مهم‌ترین موضوعاتی هستند که نیازمند بررسی مستقل، شفاف و بی‌طرفانه خواهند بود.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۲ قانون اساسی: مصونیت جان، حقوق و حیثیت اشخاص.

اصل ۲۹ قانون اساسی: حق برخورداری از خدمات بهداشتی و درمانی.

اصل ۳۹ قانون اساسی: ممنوعیت هتک حرمت زندانیان. آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها: الزام به رعایت اصل تفکیک جرائم، حفظ بهداشت، سلامت و امنیت زندانیان.

موارد نقض قانون

گزارش‌های مربوط به نبود امکانات بهداشتی.

انتقال بیماران بدون قرنطینه.

رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم.

گزارش‌های مربوط به شرایط نامناسب حمام‌ها.

گزارش‌های مطرح‌شده درباره فعالیت‌های غیرقانونی در داخل زندان

نقض حقوق بشر در زندان اوین

گزارش‌های دریافتی از منابع داخل زندان اوین نگرانی‌های جدی درباره وضعیت حقوق بشر در این زندان ایجاد کرده است. کمبود امکانات بهداشتی، خرابی حمام‌ها، نبود مواد شوینده و ضدعفونی‌کننده، نگهداری زندانیان مبتلا به بیماری‌های واگیردار در کنار سایر زندانیان بدون قرنطینه و رعایت نشدن اصل تفکیک جرائم، می‌تواند سلامت و کرامت زندانیان را با مخاطرات جدی روبه‌رو کند. همچنین گزارش‌های مطرح‌شده درباره وجود فعالیت‌های غیرقانونی در داخل زندان و نقش برخی مسئولان، نیازمند تحقیق مستقل، شفاف و بی‌طرفانه است. نهادهای حقوق بشری همواره بر ضرورت فراهم شدن امکان بازدید ناظران مستقل از زندان‌ها و بررسی بی‌طرفانه چنین گزارش‌هایی تأکید کرده‌اند.

مواد حقوق بشری مرتبط

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.

ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: لزوم رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی.

قواعد نلسون ماندلا: حق دسترسی زندانیان به بهداشت، درمان، محیط سالم، امکانات بهداشتی، طبقه‌بندی مناسب و حفظ کرامت انسانی.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک

اشتراک:

بیشتر بخوانید

چهارمین روز اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار؛ وخامت حال اعتصاب‌کنندگان همزمان با تشدید فشارهای امنیتی

اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار در اعتراض به اجرای احکام اعدام وارد چهارمین روز شد. همزمان با وخامت وضعیت جسمی شماری از زندانیان، گزارش‌ها از افزایش حضور نیروهای گارد، نصب دستگاه‌های جمر، تشدید محدودیت‌های ارتباطی و بی‌توجهی مسئولان زندان به مطالبات اعتصاب‌کنندگان حکایت دارد

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۲۵ تیرماه ۱۴۰۵ – اعتصاب غذای حدود یک هزار و ۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در واحد ۲ زندان قزلحصار کرج، روز پنج‌شنبه ۲۵ تیرماه ۱۴۰۵ وارد چهارمین روز شد. این اعتصاب که در اعتراض به انتقال شش زندانی به سلول‌های انفرادی برای اجرای حکم اعدام آغاز شده، با وجود وخامت وضعیت جسمی شماری از اعتصاب‌کنندگان همچنان ادامه دارد. همزمان گزارش‌ها از تشدید تدابیر امنیتی در زندان و خودداری مسئولان از پاسخگویی به مطالبات زندانیان حکایت دارد.

چهارمین روز اعتصاب غذا در زندان قزلحصار

بر اساس اطلاعات رسیده به کانون حقوق بشر ایران، اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار که از روز دوشنبه ۲۲ تیرماه آغاز شده بود، اکنون وارد چهارمین روز خود شده است.

این اعتراض پس از انتقال شش زندانی محکوم به اعدام به سلول‌های انفرادی برای اجرای حکم آغاز شد و به تدریج به اعتراضی گسترده علیه ادامه اجرای احکام اعدام، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر، تبدیل شد.

زندانیان با انتشار ویدئوهایی از داخل بند و سر دادن شعار «نه به اعدام»، خواستار توقف اجرای احکام اعدام و بازنگری در سیاست‌های کیفری مرتبط با مجازات مرگ شده‌اند.

وخامت وضعیت جسمی اعتصاب‌کنندگان

گزارش‌های دریافتی از داخل زندان حاکی است که وضعیت جسمانی تعدادی از زندانیان اعتصاب‌کننده به مرحله نگران‌کننده‌ای رسیده است.

به گفته منابع آگاه، شماری از زندانیان در نتیجه چهار روز اعتصاب غذا دچار افت شدید فشار خون، ضعف عمومی، سرگیجه و بی‌حالی شده‌اند. با وجود این شرایط، آنان همچنان به اعتصاب غذای خود ادامه داده و اعلام کرده‌اند تا زمان رسیدگی به خواسته‌هایشان، از پایان دادن به این اعتراض خودداری خواهند کرد.

خانواده‌های زندانیان نیز نسبت به ادامه اعتصاب غذا و احتمال بروز عوارض جبران‌ناپذیر جسمی ابراز نگرانی کرده‌اند.

مسئولان زندان هیچ اقدام مثبتی انجام نداده‌اند

بر اساس گزارش‌های رسیده، مسئولان زندان تاکنون هیچ اقدام مؤثری برای رسیدگی به خواسته‌های زندانیان یا کاهش تنش‌های موجود انجام نداده‌اند.

به جای گفت‌وگو با زندانیان یا بررسی مطالبات آنان، گزارش‌ها از افزایش تدابیر امنیتی در زندان حکایت دارد؛ اقدامی که به گفته منابع مطلع، نگرانی زندانیان را نسبت به احتمال برخوردهای امنیتی بیشتر افزایش داده است.

افزایش نیروهای گارد و نصب دستگاه‌های جمر

منابع داخل زندان گزارش داده‌اند که همزمان با ادامه اعتصاب غذا، شمار نیروهای گارد مستقر در اطراف واحد ۲ افزایش یافته است.

همچنین گزارش‌هایی از نصب و فعال‌سازی دستگاه‌های جمر (پارازیت) در محوطه زندان منتشر شده است. به گفته زندانیان، این تجهیزات برای جلوگیری از ارتباط آنان با خارج از زندان و جلوگیری از انتشار تصاویر و اخبار اعتراضات مورد استفاده قرار گرفته است.

زندانیان همچنین اعلام کرده‌اند که فعالیت این دستگاه‌ها موجب بروز سردرد، بی‌حالی و مشکلات جسمی برای برخی از آنان شده است.

برخی منابع نیز از احتمال ورود نیروهای گارد به بند و انجام بازرسی‌های گسترده برای کشف تلفن‌های همراه زندانیان خبر داده‌اند.

اعتراض به گسترش اجرای احکام اعدام

اعتصاب‌کنندگان تأکید کرده‌اند که اعتراض آنان صرفاً به انتقال شش هم‌بندی‌شان به سلول انفرادی محدود نمی‌شود.

به گفته آنان، هدف اصلی این اعتصاب اعتراض به افزایش روند اجرای احکام اعدام و استفاده گسترده از مجازات مرگ، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر است.

زندانیان خواستار توقف فوری اجرای احکام اعدام، اصلاح قوانین مربوط به جرایم مواد مخدر و حذف مجازات اعدام از این دسته از پرونده‌ها شده‌اند.

زندانیان: بسیاری از محکومان قربانی فقر هستند

زندانیان معترض معتقدند بسیاری از افرادی که در پرونده‌های مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده‌اند، از اقشار محروم جامعه هستند و به دلیل فقر، بیکاری، مشکلات اقتصادی و نبود فرصت‌های شغلی وارد این چرخه شده‌اند.

آنان تأکید کرده‌اند که اجرای گسترده احکام اعدام نه‌تنها به کاهش جرایم مرتبط با مواد مخدر منجر نشده، بلکه طی سال‌های گذشته نیز نتوانسته مانع گسترش این پدیده شود.

همزمان با ادامه اعتصاب غذا، گزارش‌های متعددی از افزایش اجرای احکام اعدام در زندان قزلحصار منتشر شده است؛ موضوعی که نگرانی خانواده‌های زندانیان و نهادهای حقوق بشری را درباره احتمال انتقال زندانیان بیشتری به سلول‌های انفرادی و اجرای احکام اعدام در روزهای آینده افزایش داده است.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون

فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴

آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران

آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات

جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

اعدام محمد امینی دهاقانی از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴؛ اجرای حکم پس از محاکمه مخفیانه

اعدام زندانی سیاسی عارف خوشکار؛ اجرای حکم یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ در زندان قزلحصار

سومین روز اعتصاب غذا و تحصن ۱۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در قزلحصار؛ ادامه اعتراض به اجرای احکام اعدام + فیلم

وضعیت زندان عادل‌آباد؛ گزارش تازه از تشدید فشار بر زندانیان سیاسی، کمبود غذا و نقض اصل تفکیک جرائم

بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی

مقدمه

پیش از بررسی حقوقی این موضوع، باید توجه داشت که بسیاری از قوانین کیفری در دیکتاتوری حاکم، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با مجازات اعدام و اعتراضات زندانیان، از سوی نهادهای بین‌المللی حقوق بشر به دلیل مغایرت با اصول دادرسی عادلانه، حق حیات و منع شکنجه مورد انتقاد قرار گرفته‌اند. با این حال، حتی بر اساس قوانین داخلی نیز مسئولان زندان موظف به حفظ سلامت زندانیان، رسیدگی فوری به وضعیت پزشکی افراد در معرض خطر، رعایت کرامت انسانی و حفظ امنیت آنان هستند.

ابهامات حقوقی پرونده

در این پرونده، ادامه اعتصاب غذای گسترده، وخامت وضعیت جسمی شماری از زندانیان، گزارش‌های مربوط به افزایش نیروهای گارد، نصب دستگاه‌های جمر، محدودیت ارتباط زندانیان با خارج از زندان و نبود اقدام مؤثر برای رسیدگی به مطالبات آنان، از مهم‌ترین موضوعات حقوقی مطرح‌شده است. همچنین مسئولیت مقامات زندان در حفاظت از جان و سلامت اعتصاب‌کنندگان و جلوگیری از تشدید بحران، نیازمند بررسی مستقل و شفاف است.

مواد قانونی مرتبط

اصل ۲۲ قانون اساسی: مصونیت جان، مال، حقوق و حیثیت اشخاص.

اصل ۲۹ قانون اساسی: حق برخورداری از خدمات درمانی.

اصل ۳۸ قانون اساسی: ممنوعیت شکنجه و رفتارهای تحقیرآمیز.

اصل ۳۹ قانون اساسی: ممنوعیت هتک حرمت زندانیان.

آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها: الزام به حفظ سلامت، امنیت، کرامت انسانی و تأمین خدمات درمانی زندانیان.

موارد نقض قانون

بی‌توجهی به وضعیت جسمانی اعتصاب‌کنندگان.

گزارش‌های مربوط به محدودیت ارتباطات.

افزایش تدابیر امنیتی به جای رسیدگی به مطالبات زندانیان.

احتمال تشدید فشار بر زندانیان معترض.

عدم رسیدگی مؤثر به نگرانی‌های مربوط به سلامت زندانیان.

نقض حقوق بشر در زندان قزلحصار

ادامه اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ زندان قزلحصار و گزارش‌های مربوط به وخامت وضعیت جسمی شماری از اعتصاب‌کنندگان، همراه با افزایش حضور نیروهای گارد، نصب دستگاه‌های جمر و محدودیت ارتباط زندانیان با خارج از زندان، نگرانی‌های جدی حقوق بشری ایجاد کرده است. در صورت صحت این گزارش‌ها، خودداری از رسیدگی مؤثر به وضعیت پزشکی زندانیان و جایگزین کردن اقدامات امنیتی به جای گفت‌وگو و مدیریت مسالمت‌آمیز اعتراض‌ها، می‌تواند با تعهدات مربوط به حفظ جان و سلامت افراد محروم از آزادی مغایرت داشته باشد. همچنین نهادهای حقوق بشری همواره تأکید کرده‌اند که حتی در جریان اعتراضات داخل زندان، مقامات مسئول موظف به حفاظت از جان زندانیان، تأمین خدمات درمانی و احترام به کرامت انسانی آنان هستند.

مواد حقوق بشری مرتبط

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز.

ماده ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: لزوم رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی.

ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حمایت از حق حیات.

قواعد نلسون ماندلا: الزام به دسترسی زندانیان به خدمات درمانی، حفظ سلامت جسمی و روانی، ارتباط با جهان خارج و رفتار انسانی با زندانیان.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک

اشتراک:

بیشتر بخوانید

اعدام ۷ زندانی در زندان‌های خرم‌آباد، قزلحصار و تبریز

فزایش اعدام ها در ماه‌های اخیر، تلاشی از سوی حاکمیت برای مهار جامعه‌ای است که با استمرار اعتراضات، اراده‌ی خود برای تغییر و آزادی را نشان داده است.

کانون حقوق بشر ایران، پنج‌شنبه ۲۵ تیرماه ۱۴۰۵ – هفت زندانی در زندان‌های خرم‌آباد، قزلحصار و تبریز اعدام شدند. این اعدام‌های طی روزهای سه‌شنبه تا پنج‌شنبه، ۲۳ تا ۲۵ تیرماه ۱۴۰۵ اجرایی شده است. همچنین یک زندانی در زندان عادل‌آباد شیراز به دلیل شرایط سخت زندان خودکشی کرده و جان باخت.

اعدام علیرضا بارانی در زندان خرم‌آباد

بامداد پنج‌شنبه ۲۵ تیرماه ۱۴۰۵، علیرضا بارانی در زندان خرم‌آباد اعدام شد. وی پیش‌تر به اتهام مرتبط با مواد‌مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.

اعدام چهار زندانی از جمله یک زن در زندان قزلحصار

سحرگاه چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵، چهارزندانی از جمله یک زن در زندان قزلحصار اعدام شدند. اتهام هر ۴زندانی قتل عنوان شده است. هویت زن اعدام شده پروین چاردولی است. وی متاهل و مادر چند کودک بود.

هویت دیگر زندانیان اعدام شده در دست بررسی است

اعدام ۲ زندانی در زندان تبریز

طی روزهای چهارشنبه و سه‌شنبه این هفته دو زندانی در زندان تبریز اعدام شدند. هویت این زندانیان به شرح زیر است.

ـ صبحگاه چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵، سجاد علیزاده بنه‌کاخی در زندان تبریز اعدام شد. اتهام وی در ارتباط با مواد مخدر عنوان شده است.

ـ بامداد سه‌شنبه ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵، سلمان کاکه‌خانی در زندان تبریز اعدام شد. وی اهل بانه و تنها سرپرست یک کودک بود. او پیش‌تر به اتهام مرتبط با موادمخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.

خودکشی یک زندانی در زندان عادل‌آباد شیراز

یک زندانی به نام شهاب باوی به دلیل شرایط دشوار دوران حبس اقدام به خودکشی کرده و جان باخت. وی اهل آبادان بود و پیش‌تر به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.

گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران

لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا ‌کنون

فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴

آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران

آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات

جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

اعدام محمد امینی دهاقانی از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴؛ اجرای حکم پس از محاکمه مخفیانه

اعدام زندانی سیاسی عارف خوشکار؛ اجرای حکم یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ در زندان قزلحصار

سومین روز اعتصاب غذا و تحصن ۱۵۰۰ زندانی محکوم به اعدام در قزلحصار؛ ادامه اعتراض به اجرای احکام اعدام + فیلم

وضعیت زندان عادل‌آباد؛ گزارش تازه از تشدید فشار بر زندانیان سیاسی، کمبود غذا و نقض اصل تفکیک جرائم

اعـدام؛ مجازاتی در تعارض با حق بنیادین حیات

حق حیات؛ بنیادی‌ترین حق انسانی

اعـدام به عنوان شدیدترین مجازات کیفری، همواره یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در حوزه حقوق بشر بوده است. مهم‌ترین ایراد وارد بر این مجازات، تعارض آن با حق حیات به عنوان بنیادی‌ترین و غیرقابل جایگزین‌ترین حق انسانی است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر تصریح می‌کند که «هر انسانی حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی دارد.» این اصل، حق حیات را به عنوان حقی ذاتی و غیرقابل سلب برای تمامی انسان‌ها به رسمیت می‌شناسد.

در چنین چارچوبی، اجرای حکم اعدام به معنای سلب کامل و برگشت‌ناپذیر این حق بنیادین است. برخلاف سایر مجازات‌ها، در صورت وقوع اشتباه قضایی، هیچ راهی برای جبران پیامدهای اجرای حکم اعدام وجود ندارد. تاریخ نظام‌های قضایی جهان نیز نمونه‌های متعددی از محکومیت‌های نادرست و آشکار شدن بی‌گناهی افراد پس از اجرای حکم را ثبت کرده است؛ موضوعی که نگرانی‌های جدی درباره استمرار این مجازات ایجاد کرده است.

اعـدام و تعهدات بین‌المللی حقوق بشر

علاوه بر حق حیات، بسیاری از نهادهای بین‌المللی معتقدند که اعـدام می‌تواند با ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز در تعارض باشد. آثار روانی ناشی از انتظار طولانی برای اجرای حکم، شرایط نگهداری محکومان به اعـدام و برخی شیوه‌های اجرای این مجازات، بارها از سوی گزارشگران و سازمان‌های حقوق بشری مورد انتقاد قرار گرفته است.

از سوی دیگر، ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران نیز به آن پیوسته است، تأکید می‌کند که حتی در کشورهایی که مجازات اعـدام را لغو نکرده‌اند، این مجازات تنها باید در محدودترین شرایط ممکن و پس از رعایت کامل تضمین‌های دادرسی عادلانه اعمال شود. دسترسی آزاد به وکیل، حق دفاع مؤثر، استقلال دادگاه و امکان رسیدگی تجدیدنظر از جمله این تضمین‌ها هستند.

در بسیاری از پرونده‌های منتهی به اعـدام، به‌ویژه پرونده‌های سیاسی و امنیتی، نهادهای حقوق بشری نسبت به نبود شفافیت، محدودیت حقوق دفاعی متهمان و فقدان نظارت مستقل بر روند دادرسی ابراز نگرانی کرده‌اند. به همین دلیل، مجازات اعـدام همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های حقوق بشری در جهان محسوب می‌شود و تلاش‌های بین‌المللی برای محدود کردن یا لغو کامل آن ادامه دارد.

نقض حقوق بشر؛ اعـدام و سلب حق بنیادین حیات

صدور و اجرای حکم اعـدام از منظر حقوق بشری یکی از جدی‌ترین اشکال نقض حق حیات محسوب می‌شود. نهادهای بین‌المللی حقوق بشر طی دهه‌های گذشته بارها تأکید کرده‌اند که مجازات اعـدام، به دلیل ماهیت برگشت‌ناپذیر خود، خطر جبران‌ناپذیر نقض حقوق انسانی را به همراه دارد. در پرونده‌هایی که با ابهام‌های قضایی، محدودیت دسترسی به وکیل، اعترافات اجباری، عدم شفافیت روند دادرسی یا فشارهای امنیتی همراه هستند، نگرانی‌ها درباره نقض استانداردهای دادرسی عادلانه دوچندان می‌شود. از این رو، بسیاری از سازمان‌های حقوق بشری خواستار توقف اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو کامل این مجازات شده‌اند.

مواد نقض‌شده

ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی. اجرای حکم اعـدام به معنای سلب کامل و غیرقابل بازگشت حق حیات است.

ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز. شرایط نگهداری محکومان به اعـدام و آثار روانی انتظار اجرای حکم می‌تواند با این اصل در تعارض باشد.

ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی. در پرونده‌های منتهی به اعـدام رعایت کامل تضمین‌های دادرسی ضروری است.

ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق ذاتی هر انسان به حیات. این ماده تأکید می‌کند که مجازات اعـدام تنها در محدودترین شرایط و با رعایت کامل استانداردهای دادرسی قابل اعمال است.

ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی: حق برخورداری از محاکمه منصفانه، دسترسی به وکیل و امکان دفاع مؤثر. هرگونه محدودیت در این حقوق، مشروعیت احکام منتهی به اعـدام را با تردید مواجه می‌کند.

قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل درباره توقف اعـدام: جامعه جهانی بارها از دولت‌ها خواسته است با تعلیق اجرای احکام اعـدام، زمینه لغو کامل این مجازات را فراهم کنند.

کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک

اشتراک:

بیشتر بخوانید