روایت یکی از زنان بازداشتشده در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ از زندان قرچک ورامین، تصویری نگرانکننده از ازدحام شدید، نبود آب آشامیدنی سالم، کمبود امکانات بهداشتی، غذای نامناسب، درمان پولی، جابهجایی مداوم میان بندها و بازرسیهای تحقیرآمیز ارائه میدهد
کانون حقوق بشر ایران، یکشنبه ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵ – یکی از زنان بازداشتشده در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ که حدود ۴۰ روز را در بند ۱۱ زندان قرچک ورامین گذرانده است، در روایتی تفصیلی از شرایط دشوار نگهداری زنان در این زندان سخن گفته است. به گفته او، صدها بازداشتشده در فضایی محدود و فاقد امکانات کافی نگهداری میشدند و دسترسی به آب سالم، حمام، سرویس بهداشتی، غذای مناسب، اقلام ضروری زنان و خدمات درمانی، یا بهشدت محدود بود یا به توان مالی زندانیان وابسته شده بود. این شهروند همچنین از انتقال مداوم بازداشتشدگان میان بندهای ۸، ۱۱ و سلولهای انفرادی بند ۶، محرومیت از خرید، خوابیدن روی زمین سرد و رفتارهای تحقیرآمیز در جریان بازرسی بدنی خبر داده است.
باکس اطلاعاتی | وضعیت زنان در زندان قرچک ورامین
عنوان اطلاعات
نام زندان زندان قرچک ورامین
نوع زندان ویژه نگهداری زنان زندانی
بندهای مورد اشاره بندهای ۸، ۱۱ و بند ۶ (انفرادی)
منبع گزارش روایت یکی از زنان بازداشتشده اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
جمعیت بند ۱۱ حدود ۲۵۰ زن بازداشتشده
امکانات بهداشتی تنها ۲ حمام و ۲ سرویس بهداشتی برای حدود ۲۵۰ نفر
وضعیت آب آب گرم فقط یک ساعت در شبانهروز؛ نبود آب آشامیدنی سالم
تغذیه کیفیت پایین غذا، کمبود پروتئین و گزارش گرسنگی زندانیان
امکانات ویژه تأخیر در توزیع اقلام بهداشتی و کیفیت پایین لوازم بهداشتی
فروشگاه زندان قیمت چندبرابری کالاها و محدودیت در خرید
خدمات درمانی بنا بر روایت منبع، دسترسی به درمان وابسته به توان مالی زندانیان
رفتار با زندانیان گزارشهایی از بازرسیهای تحقیرآمیز و جابهجایی مداوم میان بندها
درخواست پایانی درخواست اقدام عملی نهادهای بینالمللی برای بررسی وضعیت زنان زندانی
زندان قرچک؛ زندانی ویژه زنان با شرایطی نگرانکنندهزندان قرچک ورامین محل نگهداری زنان زندانی است و طی سالهای گذشته بارها گزارشهایی درباره وضعیت نامناسب بهداشتی، تراکم بالای جمعیت، کمبود آب، تغذیه نامناسب و محدودیت دسترسی به درمان از آن منتشر شده است. روایت تازه یکی از زنان بازداشتشده در اعتراضات ۱۴۰۴، ابعاد دیگری از شرایط این زندان را آشکار میکند؛ شرایطی که به گفته او نه تنها با حداقل استانداردهای نگهداری زندانیان فاصله دارد، بلکه در مواردی به ابزاری برای افزایش فشار جسمی و روانی بر زنان بازداشتشده تبدیل شده است.
این زن بازداشتشده تأکید میکند که بخش زیادی از امکانات اولیه در زندان قرچک به پول وابسته بود. زندانیانی که توان مالی یا حمایت خانواده داشتند، میتوانستند بخشی از نیازهای خود را از فروشگاه زندان تهیه کنند؛ اما زنان محروم، بازداشتشدگان بدون دسترسی به خانواده و افرادی که امکان انتقال پول نداشتند، عملاً از آب سالم، غذای جایگزین، اقلام بهداشتی و حتی درمان مناسب محروم میماندند.
بند ۱۱؛ محلی موقت که به اقامتگاه طولانی تبدیل شده بود
این شهروند در آغاز روایت خود میگوید پس از ورود به زندان قرچک به بند ۱۱ منتقل شده است؛ بندی که ظاهراً برای نگهداری موقت بازداشتشدگان در نظر گرفته شده بود، اما بسیاری از زنان مدتهای طولانی در آن باقی میماندند.
او میگوید: «تقریباً تمام بازداشتشدهها را به بند ۱۱ میآوردند. ظاهراً این بند باید موقت باشد، اما من نزدیک به ۴۰ روز در آنجا بودم.»
به گفته این منبع، اقامت طولانی در بندی که امکانات آن برای توقف کوتاهمدت طراحی شده بود، موجب تشدید فشار بر زنان بازداشتشده شده بود. شمار بالای افراد، محدودیت فضای خواب، کمبود سرویسهای بهداشتی و نبود امکانات کافی، شرایطی ایجاد کرده بود که زنان ناچار بودند شبها در راهروها یا کف سرد بند استراحت کنند.
خوابیدن روی زمین سرد در سرمای بهمنماه
یکی از نخستین مشکلاتی که این زن زندانی به آن اشاره میکند، نبود تخت و محل خواب کافی است. او گفته است در سرمای بهمنماه، شماری از بازداشتشدگان ناچار بودند روی زمین سرد بخوابند.
به گفته وی، نبود زیرانداز مناسب، سرمای شدید کف بند و ازدحام جمعیت، خواب و استراحت عادی را تقریباً ناممکن کرده بود. چنین شرایطی، بهویژه برای زنان سالخورده، بیماران، بازداشتشدگان آسیبدیده در جریان دستگیری و افرادی که از بیماریهای عضلانی یا تنفسی رنج میبردند، پیامدهای جسمی جدی به همراه داشت.
این منبع وضعیت خواب در بند ۱۱ را «وحشتناک» توصیف کرده و گفته است که هیچ تناسبی میان جمعیت بازداشتشدگان و ظرفیت واقعی بند وجود نداشت.
تنها دو حمام برای حدود ۲۵۰ زن بازداشتشده
بر اساس این روایت، در بند ۱۱ برای حدود ۲۵۰ زن بازداشتشده تنها دو حمام وجود داشت. چنین نسبتی به معنای آن بود که حتی در صورت دسترسی دائمی به آب گرم نیز امکان استفاده منظم همه زنان از حمام وجود نداشت؛ حال آنکه آب گرم تنها یک ساعت در شبانهروز وصل میشد.
این زن بازداشتشده گفته است: «حمام فقط یک ساعت در شبانهروز آب گرم داشت؛ آن هم برای این تعداد بازداشتشده.»
در نتیجه، بسیاری از زنان یا ناچار بودند با آب بسیار سرد حمام کنند یا برای روزهای متوالی از امکان استحمام محروم بمانند. محدودیت حمام در محیط پرجمعیت زندان، خطر بیماریهای پوستی، عفونت و شیوع بیماریهای واگیردار را افزایش میداد.
دو سرویس بهداشتی برای صدها زندانی
وضعیت سرویسهای بهداشتی نیز بنا بر این روایت تفاوت چندانی با حمامها نداشت. تنها دو سرویس بهداشتی برای حدود ۲۵۰ زن در نظر گرفته شده بود؛ مسئلهای که صفهای طولانی، آلودگی شدید و اختلال در رفع نیازهای اولیه زندانیان را به همراه داشت.
این منبع وضعیت سرویسها را «افتضاح» توصیف کرده و گفته است که امکان نظافت مناسب وجود نداشت. در محیطی که صدها نفر به دو سرویس محدود وابسته بودند، هرگونه اختلال در آبرسانی یا نظافت، به سرعت به بحرانی بهداشتی تبدیل میشد.
به گفته او، این کمبود صرفاً نتیجه ازدحام یا فرسودگی امکانات نبود، بلکه نحوه برخورد مسئولان زندان چنین احساسی را در میان بازداشتشدگان ایجاد کرده بود که حفظ آلودگی محیط بخشی از فشار اعمالشده بر آنان است.
جلوگیری از خرید مواد شوینده و ضدعفونیکننده
یکی از تکاندهندهترین بخشهای این روایت، ممنوعیت خرید مواد شوینده و ضدعفونیکننده است. این زن زندانی میگوید حتی زمانی که بازداشتشدگان حاضر بودند با هزینه شخصی مواد لازم برای نظافت سرویسها را تهیه کنند، اجازه خرید یا استفاده از آن را نداشتند.
او میگوید: «حتی اجازه داده نمیشد خود زندانیها سرویسهای بهداشتی را تمیز کنند. انگار سیستماتیک باید اینجا کثیف و آلوده بماند تا بازداشتشدهها بیشتر آزار ببینند.»
در صورت صحت این روایت، جلوگیری از نظافت محیطی که صدها زن در آن نگهداری میشوند، میتواند سلامت همه زندانیان را در معرض خطر مستقیم قرار دهد. محرومیت از مواد ضدعفونیکننده در زندان، بهویژه در فضاهای مشترک، احتمال گسترش عفونتهای پوستی، بیماریهای گوارشی و مشکلات تنفسی را افزایش میدهد.
آب گرم فقط یک ساعت؛ آب سرد و پیامدهای جسمی
دسترسی محدود به آب گرم از دیگر مشکلات اساسی بند ۱۱ بود. بر اساس روایت این بازداشتشده، در سایر ساعات شبانهروز تنها آب بسیار سرد در دسترس بود؛ آبی که استفاده از آن در سرمای زمستان، برای بسیاری از زنان عوارض جسمی ایجاد میکرد.
او گفته است: «هر بار که برای دوش گرفتن میرفتم، آب آنقدر سرد بود که تا چند روز از ناحیه قفسه سینه درد داشتم و حتی دچار عفونت میشدم.»
این مشکل تنها به او محدود نبود و به گفته وی، دیگر زنان زندانی نیز با پیامدهای مشابه روبهرو بودند. استفاده اجباری از آب سرد در فصل زمستان، بهویژه برای افراد بیمار، میتواند موجب تشدید بیماریهای تنفسی و عفونت شود.
نبود آب آشامیدنی سالم در زندان قرچک
مهمترین محور روایت این زن زندانی، نبود آب آشامیدنی مناسب است. او میگوید آب لولهکشی زندان قابل نوشیدن نبود و حتی استفاده از آن برای شستوشوی بدن موجب قرمزی و تحریک پوست میشد.
به گفته او: «آب تصفیهشده وجود نداشت. حتی آبی که برای شستوشو استفاده میشد باعث میشد پوست بدن تا ساعتها قرمز بماند.»
در چنین شرایطی، زنان برای تأمین ابتداییترین نیاز خود، یعنی آب آشامیدنی، ناچار به خرید بطری از فروشگاه زندان بودند. این مسئله آب را از یک حق اولیه به کالایی گرانقیمت تبدیل کرده بود؛ کالایی که دسترسی به آن کاملاً به وضعیت مالی زندانی وابسته بود.
افزایش روزانه قیمت آب بطریشده
این بازداشتشده گفته است که قیمت یک بطری ۵۰۰ سیسی آب در ابتدای ورود او حدود ۲۷ هزار تومان بود، اما در مدت کوتاهی به ۴۲ هزار تومان رسید.
او که پیش از بازداشت روزانه حدود دو لیتر آب مصرف میکرد، برای تأمین همین میزان باید روزانه چند بطری خریداری میکرد؛ هزینهای که برای بسیاری از زندانیان قابل پرداخت نبود.
تغییر مداوم قیمتها و نبود نظارت بر فروشگاه زندان، فشار اقتصادی سنگینی بر خانوادهها وارد میکرد. در عمل، زنانی که پول نداشتند ناچار بودند از آب نامناسب زندان استفاده کنند یا مصرف آب خود را بهشدت کاهش دهند؛ وضعیتی که خطر کمآبی بدن، بیماریهای کلیوی و مشکلات عمومی سلامت را افزایش میدهد.
محرومیت تنبیهی از خرید فروشگاه
دسترسی به فروشگاه نیز همیشگی نبود. این زن بازداشتشده گفته است که خود او به مدت ۱۰ روز اجازه خرید از فروشگاه بند ۱۱ را نداشته است.
در شرایطی که آب سالم، غذای کافی و اقلام بهداشتی از طریق جیره زندان تأمین نمیشد، قطع دسترسی به فروشگاه عملاً به معنای محرومیت از نیازهای ضروری بود. چنین محدودیتی، بهویژه در مورد زنان بازداشتشده، میتوانست پیامدهای جدی بهداشتی و جسمی داشته باشد.
به گفته این منبع، فروشگاه زندان علاوه بر قیمتهای چندبرابری، به ابزاری برای اعمال فشار نیز تبدیل شده بود و مسئولان میتوانستند با جلوگیری از خرید، زندانی را از آب، غذا و اقلام ضروری محروم کنند.
غذای نامناسب و حذف عملی پروتئین
وضعیت تغذیه در زندان قرچک نیز به گفته این زن بازداشتشده بسیار نامناسب بوده است. او تأکید میکند که پروتئین تقریباً از وعدههای غذایی حذف شده بود و غذای توزیعشده در بسیاری از موارد قابل خوردن نبود.
وی میگوید: «چیزی به اسم پروتئین عملاً وجود نداشت و زندانیان از این وضعیت رنج میکشیدند و عموماً گرسنه بودند.»
کمبود پروتئین و مواد مغذی، بهویژه در بازداشتهای طولانی، میتواند موجب ضعف جسمی، کاهش سیستم ایمنی، کمخونی و تشدید بیماریهای زمینهای شود. زنانی که توان خرید مواد غذایی از فروشگاه را نداشتند، ناچار بودند به همان غذای ناکافی زندان اکتفا کنند و با گرسنگی مداوم روبهرو شوند.
گرسنگی و وابستگی تغذیه به پول
این روایت نشان میدهد که در زندان قرچک، دسترسی به غذای کافی نیز به توان مالی زندانی وابسته بود. کسانی که پول داشتند میتوانستند بخشی از کمبود غذای زندان را با خرید از فروشگاه جبران کنند، اما زندانیان فقیر عملاً گرسنه میماندند.
این وابستگی مالی نوعی نابرابری شدید در داخل زندان ایجاد کرده بود. شرایط نگهداری، تغذیه، آب و حتی سلامت افراد نه بر اساس نیاز، بلکه بر اساس موجودی حساب آنان تعیین میشد. برای زنانی که خانوادهای برای حمایت نداشتند یا از مناطق دوردست بازداشت شده بودند، این وضعیت فشار مضاعفی ایجاد میکرد.
کمبود اقلام بهداشتی
در زندان، دسترسی به اقلام بهداشتی یک نیاز اساسی است. با این حال، این بازداشتشده گفته است جیره ماهانه اقلام بهداشتی برای دو ماه توزیع نشد.
او همچنین میگوید اقلامی که پس از این وقفه در اختیار زندانیان قرار گرفت، کیفیت بسیار پایینی داشت. محصولات مشابه در فروشگاه زندان نیز با قیمت بالا و کیفیت نامناسب فروخته میشدند.
محرومیت از اقلام بهداشتی میتواند خطر عفونت، بیماریهای پوستی و مشکلات جسمی را افزایش دهد و علاوه بر آن، کرامت انسانی زندانی را خدشهدار کند.
بازرسیهای تحقیرآمیز زنان
این شهروند از شیوه بازرسی زنان نیز بهشدت انتقاد کرده و آن را «شرمآور» و تحقیرکننده توصیف کرده است.
او بدون ورود به جزئیات گفته است رفتار زندانبانان در جریان بازرسیها به گونهای بود که توصیف آن دشوار است. بازرسی بدنی در زندان باید با رعایت کرامت، ضرورت، تناسب و حفظ حریم خصوصی انجام شود؛ اما روایت مطرحشده نشان میدهد زنان در این فرآیند احساس تحقیر و بیحرمتی میکردند.
تکرار چنین رفتارهایی میتواند آثار روانی ماندگاری بر زنان بازداشتشده، بهویژه افرادی که پیشتر در جریان بازداشت با خشونت مواجه شدهاند، بر جای بگذارد.
بندهای ۸ و ۱۱؛ محل نگهداری بازداشتشدگان اعتراضات
به گفته این منبع، زنان بازداشتشده در اعتراضات ۱۴۰۴ عمدتاً در بندهای ۸ و ۱۱ نگهداری میشدند. بند ۶ نیز به سلولهای انفرادی اختصاص داشت.
این روایت حاکی از آن است که بازداشتشدگان مرتب میان این بندها جابهجا میشدند. جابهجایی مداوم میتواند موجب بیثباتی، افزایش اضطراب و قطع ارتباط زندانی با همبندیها و شبکه حمایتی داخل بند شود.
برخی از زنان نیز به بندهای مربوط به جرائم عمومی منتقل میشدند؛ بندهایی که به گفته این منبع شرایط سختتری داشتند. انتقال زندانیان مرتبط با اعتراضات به چنین بندهایی، میتوانست به عنوان ابزار فشار و تنبیه مورد استفاده قرار گیرد.
سلول انفرادی و فشار روانی
اشاره به بند ۶ به عنوان محل انفرادی، بخش دیگری از نگرانیهای این گزارش است. هرچند این زن جزئیات کاملی درباره مدت و نحوه نگهداری در انفرادی ارائه نکرده، اما جابهجایی میان بند عمومی و سلول انفرادی از جمله شیوههایی است که میتواند فشار روانی شدیدی بر بازداشتشدگان وارد کند.
انزوای اجباری، بیاطلاعی از زمان پایان نگهداری و قطع ارتباط با دیگران، از عوامل تشدید اضطراب، بیخوابی و ترس در بازداشتشدگان است.
گزارش ویژه از زندان قرچک| روایت یک زن بازداشتشده از کمبود آب، گرسنگی و رفتارهای تحقیرآمیز
خدمات درمانی وابسته به توان مالی
این زن بازداشتشده گفته است درمان در زندان قرچک نیز عملاً به پرداخت پول وابسته بود.
او میگوید: «برای درمان اگر پول پرداخت میکردی، به تو رسیدگی میشد؛ در غیر این صورت هیچ اتفاقی نمیافتاد.»
دسترسی به خدمات پزشکی باید بر اساس نیاز درمانی زندانی تعیین شود، نه توانایی مالی او. در صورتی که رسیدگی پزشکی به پرداخت هزینه یا برخورداری از روابط و امکانات مالی وابسته باشد، زندانیان محروم در معرض خطر بیشتری قرار میگیرند.
این وضعیت بهویژه برای زنان دارای بیماریهای مزمن، زنان باردار، سالمندان و افرادی که در جریان بازداشت آسیب دیدهاند، میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
«در زندان همه چیز با پول بود»
خلاصه روایت این زن بازداشتشده را میتوان در جملهای یافت که خود او بیان کرده است: «در زندان همه چیز با پول بود.»
آب آشامیدنی، غذای جایگزین، اقلام بهداشتی و خدمات درمانی، همگی به توان مالی زندانی بستگی داشتند. این شرایط، زندان را به محیطی تبدیل کرده بود که در آن زندانیان فقیر نه تنها آزادی خود، بلکه دسترسی به ابتداییترین نیازهای انسانی را نیز از دست میدادند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
مشهد در شب ۱۹ دی؛ ویدئویی از آغاز تیراندازی به معترضان و روایت سرکوب خونین اعتراضات سراسری + فیلم و عکس
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
گزارش ویژه کانون حقوق بشر ایران| زندان دستگرد اصفهان؛ افشای شکنجه و تشدید سرکوب زندانیان سیاسی
زندان دستگرد اصفهان؛ افشای قتلعام و سرکوب خونین زندانیان در ۱۱ فروردین ۱۴۰۵
زندان دستگرد اصفهان؛ افشای اسناد، تصاویر و گزارش پزشکی قانونی از سرکوب خونین زندانیان | پرونده ویژه
آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
بررسی حقوق پرونده بر اساس قوانین داخلیمقدمه
پیش از بررسی حقوقی این وضعیت، باید توجه داشت که بسیاری از قوانین کیفری و شیوههای اداره زندانها در دیکتاتوری حاکم، بهویژه در پروندههای سیاسی و امنیتی، از سوی نهادهای بینالمللی حقوق بشر به دلیل مغایرت با کرامت انسانی و حقوق بنیادین مورد انتقاد قرار گرفتهاند. با این حال، حتی بر مبنای همین قوانین داخلی نیز مسئولان زندان موظفاند آب آشامیدنی سالم، غذای کافی، امکانات بهداشتی، خدمات درمانی، محل خواب مناسب و شرایط سازگار با کرامت انسانی را برای همه زندانیان فراهم کنند.
ابهامات حقوقی
نبود آب آشامیدنی سالم، دسترسی بسیار محدود به حمام و سرویسهای بهداشتی، جلوگیری از تهیه مواد شوینده، توزیع نشدن منظم اقلام بهداشتی، کمبود غذای کافی، وابسته شدن درمان و امکانات اولیه به توان مالی، بازرسیهای تحقیرآمیز، خوابیدن زنان روی زمین سرد و جابهجایی مداوم بازداشتشدگان میان بندها، از مهمترین ابهامهای حقوقی مطرحشده درباره شرایط زندان قرچک است. همچنین باید روشن شود مسئولان زندان بر چه مبنایی زندانیان را از خرید اقلام ضروری محروم کردهاند و چرا خدمات درمانی بر اساس نیاز پزشکی و بدون تبعیض در اختیار همه زنان قرار نگرفته است.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۲۲ قانون اساسی: جان، مال، حقوق، مسکن و حیثیت اشخاص از تعرض مصون است، مگر در مواردی که قانون تجویز کند.
اصل ۲۹ قانون اساسی: برخورداری از خدمات بهداشتی، درمانی و مراقبتهای پزشکی حقی همگانی است.
اصل ۳۹ قانون اساسی: هتک حرمت و حیثیت افراد بازداشتشده و زندانی ممنوع است.
ماده ۵۷۸ قانون مجازات اسلامی: آزار و اذیت بدنی متهم برای وادار کردن او به اقرار ممنوع است و برای عامل آن مجازات تعیین شده است.
آییننامه اجرایی سازمان زندانها: مسئولان زندان مکلفاند آب سالم، غذای کافی، پوشاک، محل خواب، امکانات استحمام، نظافت، خدمات درمانی و اقلام بهداشتی مورد نیاز زندانیان را تأمین کنند.
مقررات مربوط به بهداشت و درمان زندانیان: اعزام، معاینه و درمان زندانی باید بر اساس نیاز پزشکی انجام شود و نباید به توان مالی فرد وابسته باشد.
مقررات مربوط به بازرسی زندانیان: بازرسی باید با حفظ حرمت، حریم خصوصی و کرامت انسانی انجام شود و از رفتارهای تحقیرآمیز پرهیز شود.
موارد نقض قانون
محرومیت زنان از آب آشامیدنی سالم.
کمبود شدید حمام و سرویس بهداشتی.
جلوگیری از نظافت محیط زندان.
تزیع نشدن اقلام بهداشتی.
کمبود غذای کافی و مغذی.
وابستگی درمان به توان مالی زندانی.
بازرسیهای ناقض کرامت زنان.
محرومیت تنبیهی از خرید فروشگاه.
خواباندن زندانیان روی زمین سرد.
جابهجایی مکرر و فشارزای بازداشتشدگان.
نقض حقوق بشر و کرامت انسان در زندان قرچکشرایط توصیفشده در زندان قرچک، از جمله گزارشهای مربوط به کمبود آب آشامیدنی سالم، محدودیت دسترسی به امکانات بهداشتی و درمانی، نبود غذای کافی، کمبود اقلام بهداشتی، وابسته شدن دسترسی به خدمات اولیه به توان مالی زندانیان، بازرسیهای تحقیرآمیز و نگهداری تعداد زیادی از زنان در فضایی با امکانات محدود، نگرانیهای جدی درباره رعایت حقوق بنیادین زندانیان ایجاد کرده است. نهادهای حقوق بشری بارها تأکید کردهاند که مسئولان زندانها موظفاند بدون تبعیض، دسترسی زندانیان به آب سالم، غذای مناسب، خدمات درمانی، بهداشت و شرایط نگهداری منطبق با کرامت انسانی را تضمین کنند و هرگونه رفتار تحقیرآمیز یا محرومیت از نیازهای اولیه میتواند با استانداردهای بینالمللی حقوق بشر مغایرت داشته باشد.
مواد نقضشده
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هر انسان حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی دارد.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: هیچکس نباید تحت شکنجه یا رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز قرار گیرد.
ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: همه افراد محروم از آزادی باید با انسانیت و احترام به کرامت ذاتی انسان رفتار شوند.
ماده ۱۲ میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی: هر انسان حق برخورداری از بالاترین استاندارد قابل دستیابی سلامت جسمی و روانی را دارد.
قواعد نلسون ماندلا: زندانیان باید به آب آشامیدنی سالم، غذای کافی، خدمات درمانی و شرایط بهداشتی مناسب دسترسی داشته باشند.
قواعد بانکوک سازمان ملل: زنان زندانی باید متناسب با نیازهای ویژه خود از امکانات بهداشتی، درمانی و مراقبتی برخوردار باشند و کرامت آنان در تمامی مراحل نگهداری و بازرسی حفظ شود.
درخواست اقدام عملی نهادهای بینالمللی
این زن بازداشتشده در پایان روایت خود از نهادهای بینالمللی خواسته است به صدور بیانیه و ابراز نگرانی اکتفا نکنند و برای بررسی شرایط زنان زندانی در قرچک اقدام عملی انجام دهند.
او تأکید کرده است: «وقتی حتی آب آشامیدنی از زندانی دریغ میشود، وضعیت بقیه حقوق اولیه او مشخص است.»
با توجه به جزئیات مطرحشده، فعالان حقوق بشر خواستار دسترسی نهادهای مستقل به زندان قرچک، بررسی وضعیت آب و غذا، نظارت بر خدمات درمانی و تحقیق درباره رفتارهای تحقیرآمیز با زنان زندانی هستند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک