غلامرضا سرلک پس از حدود شش سال مدیریت زندان‌های گلستان به سمنان رفت. در دوره مسئولیت او، دو زندانی پس از مسمومیت در زندان گنبدکاووس جان باختند، همسر یکی از آنان بازداشت شد و گزارش‌هایی از ضرب‌وشتم، محرومیت از درمان و تهدید خانواده‌های زندانیان در گرگان منتشر شد
کانون حقوق بشر ایران، شنبه ۲۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵ – غلامرضا سرلک روز ۱۹ آبان ۱۴۰۵ به‌عنوان مدیرکل زندان‌های استان سمنان و جانشین امید کهربایی معرفی شد. او پیش از این، حدود شش سال مدیریت زندان‌های گلستان را بر عهده داشت و سابقه ریاست زندان الیگودرز را نیز دارد. گزارش‌های منتشرشده از دوران مسئولیت او، از تأخیر در انتقال زندانیان مسموم به بیمارستان در گنبدکاووس، ضرب‌وشتم یک فعال مدنی در زندان امیرآباد گرگان و تهدید خانواده‌هایی خبر می‌دهند که به محدودیت تماس با زندانیان اعتراض کرده بودند.
باکس اطلاعاتی | غلامرضا سرلک
عنوان اطلاعات
سمت فعلی مد یرکل زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی استان سمنان
تاریخ معارفه در سمنان ۱۹ آبان ۱۴۰۵، به‌عنوان جانشین امید کهربایی
سمت پیشین مدیرکل زندان‌های استان گلستان، از آذر ۱۳۹۹ تا آبان ۱۴۰۵
سوابق مدیریتی ریاست زندان‌های دورود و الیگودرز و سرپرستی معاونت سلامت، اصلاح و تربیت زندان‌های لرستان
شمار اعدام‌های ثبت‌شده در دوره مدیریت گلستان دستکم ۸۶ نفر از ابتدای ۱۴۰۰ تا زمان معارفه او در سمنان، شامل ۸۷ نفر در زندان‌های مرکزی گرگان و گنبدکاووس و یک نفر در ملأعام در کردکوی
اعدام در ملأعام سحرگاه ۳۰ مرداد ۱۴۰۴ در کردکوی. هویت زندانی اعلام نشد. او به اتهام سه فقره قتل عمد به قصاص نفس محکوم شده بود.
موارد گزارش‌شده در دوره مدیریت گلستان مرگ مجید دیارگر و محمود ثابت‌زاده پس از مسمومیت و تأخیر گزارش‌شده در اعزام به بیمارستان، بازداشت راحله نارویی پس از مرگ همسرش، و گزارش‌های ضرب‌وشتم زندانیان و تهدید خانواده‌های معترض به محدودیت تماس در زندان گرگان
از ریاست زندان الیگودرز تا مدیریت زندان‌های سمنانمراسم معارفه غلامرضا سرلک در سمنان با حضور رئیس سازمان زندان‌ها و رئیس‌کل دادگستری استان برگزار شد. یک روز بعد، در ۲۰ آبان ۱۴۰۵، علیرضا بای به‌عنوان مدیرکل جدید زندان‌های گلستان معرفی شد. مقام‌های قضایی گلستان در مراسم تودیع سرلک، دوره مسئولیت او را حدود شش سال اعلام کردند و از اقداماتی در زمینه توسعه فضای زندان‌ها و برنامه‌های اشتغال و بازپروری سخن گفتند.
بر اساس سوابق منتشرشده، سرلک از شهریور ۱۳۸۷ تا مهر ۱۳۹۹ ریاست زندان شهرستان الیگودرز را بر عهده داشت. او سپس سرپرست معاونت سلامت، اصلاح و تربیت زندان‌های لرستان شد و در آذر ۱۳۹۹ به مدیریت زندان‌های گلستان رسید. ریاست زندان دورود نیز در سوابق منتشرشده او آمده است.
زندان گنبدکاووس | مرگ دو زندانی پس از تأخیر در انتقال به بیمارستان
در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲، مجید دیارگر و محمود ثابت‌زاده، دو زندانی بلوچ محبوس در زندان گنبدکاووس، پس از مسمومیت جان باختند. شش زندانی دیگر نیز در همان واقعه دچار مسمومیت شدند و حالشان وخیم شد. گزارش منتشرشده درباره این پرونده، علت مسمومیت را مشکوک توصیف کرده است.
بر اساس گزارش‌ها، علائم مسمومیت حدود ساعت شش عصر ظاهر شد، اما انتقال زندانیان به بیمارستان تا بامداد به تأخیر افتاد. تأخیر چندساعته در انتقال، در گزارش حقوق بشری از عوامل مؤثر در مرگ دیارگر و ثابت‌زاده عنوان شده است. در گزارش‌های عمومی این پرونده مشخص نشده چه کسی در فاصله بروز علائم تا انتقال زندانیان تصمیم‌گیر بوده، وضعیت آنان چه زمانی به مسئولان اطلاع داده شده و آیا پس از مرگ دو زندانی، عملکرد مسئولان زندان بررسی شده است.
در زمان وقوع این حادثه، غلامرضا سرلک مدیرکل زندان‌های گلستان بود. گزارش‌های موجود زمان وقوع حادثه، محل نگهداری زندانیان و تأخیر گزارش‌شده در انتقال آنان را مشخص می‌کنند.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
خاوران؛ از گورهای جمعی قتل‌عام ۱۳۶۷ تا دیوارکشی و محاصره دادخواهی + ۳بعدی خاوران
بازداشت راحله نارویی پس از مرگ همسرش
پس از مرگ مجید دیارگر، راحله نارویی، همسر او، بازداشت شد. بر اساس یکی از گزارش‌ها، نارویی پس از مراجعه به اداره آگاهی برای اعتراض به عملکرد مسئولان زندان بازداشت شد و برادرش نیز برای چند ساعت در بازداشت ماند. گزارشی دیگر نوشته است که نارویی پس از احضار به پلیس آگاهی گنبدکاووس بازداشت شد. این گزارش همچنین می‌گوید مأموران پس از آنکه نارویی پیکر همسرش را دید، از او روی برگه‌ای سفید امضا گرفتند. نارویی پس از تفهیم اتهام، در ۱ خرداد ۱۴۰۲ با وثیقه سه میلیارد تومانی از زندان گنبدکاووس آزاد شد.
امیرآباد گرگان | ضرب‌وشتم بهروز ایزدی‌راد و وخامت وضعیت جسمی او
بهروز ایزدی‌راد، فعال مدنی، در ۱۸ تیر ۱۴۰۲ در بند قرنطینه زندان امیرآباد گرگان مورد ضرب‌وشتم قرار گرفت. یک منبع نزدیک به خانواده او گزارش کرد که ایزدی‌راد پس از پایان بازجویی‌ها در قرنطینه و در وضعیت بلاتکلیف نگهداری می‌شد و یکی از زندانیان جرائم عمومی به او حمله کرد. به گفته این منبع، ایزدی‌راد در جریان حمله از ناحیه سر آسیب دید. گزارش دیگری نیز وقوع ضرب‌وشتم در زندان را ثبت کرد و آن را با رعایت‌نشدن اصل تفکیک زندانیان مرتبط دانست.
در گزارشی دیگر درباره وضعیت ایزدی‌راد، یک منبع مطلع از ضرب‌وشتم او هنگام بازجویی خبر داد. همان منبع گفت که ایزدی‌راد دچار عفونت گوش بود و رسیدگی‌نکردن پزشکی به وخامت حال او انجامید. گزارش مربوط به بند قرنطینه، عامل حمله را یکی از زندانیان معرفی می‌کند. در گزارش مربوط به بازجویی، نام عامل ضرب‌وشتم ذکر نشده است.
زندان گرگان | محدودیت تماس و تهدید خانواده‌های معترض
گزارش کانون حقوق بشر ایران درباره زندان مرکزی گرگان از برخورد توهین‌آمیز و خشونت‌آمیز با زندانیانی خبر می‌دهد که به وضعیت بهداشت، کیفیت غذا یا محدودیت تماس اعتراض کرده بودند. بنا بر این گزارش، بند قرنطینه تنها یک باجه تلفن داشت که اغلب خراب بود و زندانیان برای تماس منظم با خانواده‌های خود با مشکل روبه‌رو بودند. خانواده‌هایی نیز که به این وضعیت اعتراض کردند، با بی‌توجهی و تهدید مواجه شدند. نام خانواده‌ها، تاریخ موارد تهدید و هویت مأموران در گزارش درج نشده است.
در همین گزارش، دسترسی محدود زندانیان به دارو، پزشک متخصص و خدمات دندان‌پزشکی ثبت شده است. غلامرضا سرلک در ۱ تیر ۱۴۰۵ در گفت‌وگو با رسانه‌ها اعلام کرد که خدمات پزشکی و دندان‌پزشکی در زندان‌های گلستان به‌صورت مستمر و رایگان ارائه می‌شود. اظهارات او به خدمات در سطح استان مربوط بود. در آن گفت‌وگو درباره خرابی تلفن قرنطینه، تهدید خانواده‌ها یا کمبودهای مشخص درمانی در زندان گرگان توضیحی ارائه نشد.
الیگودرز | مرگ یک زندانی در جریان ناآرامی فروردین ۱۳۹۹پیش از انتقال غلامرضا سرلک به گلستان، در ۱ فروردین ۱۳۹۹ در زندان الیگودرز میان زندانیان و مأموران درگیری رخ داد. یک زندانی پس از مجروح‌شدن به بیمارستان منتقل شد و روز بعد جان باخت. در اطلاعیه منتسب به فرمانداری الیگودرز، مرگ یک زندانی و مجروح‌شدن زندانی دیگری تأیید شد.
اجرای احکام مرگ در زندان‌های گلستان
در دوره مدیریت غلامرضا سرلک، اجرای احکام مرگ در زندان‌های گرگان و گنبدکاووس نیز گزارش شد. بنا به آمار منتشره دستکم ۸۶ زندانی از ابتدای سال ۱۴۰۰ تا زمان معارفه وی در سمنان در زندان‌های این استان اعدام شده‌اند. اسامی این زندانیان به شرح زیر است:
زمان اجرا نام زندان محل اجرا
۲۴ فروردین ۱۴۰۰ سهراب مسگری گنبدکاووس
۳ خرداد ۱۴۰۱ مصطفی حمیدزاده، هوشنگ باقری،
علیمراد (نام خانوادگی نامشخص) و ناصر مقدم مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ خرداد ۱۴۰۱ یونس جهانتیغ، علی کی‌خواه و
علی لک‌زایی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ خرداد ۱۴۰۱ سه زندانی با هویت اعلام‌نشده مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲ شهریور ۱۴۰۱ عباس سارونی گنبدکاووس
۲۸ شهریور ۱۴۰۱ یاسین درویشی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۱ آذر ۱۴۰۱ پیام نوراللهی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۳ بهمن ۱۴۰۱ سیروس غلامی مرکزی گرگان (امیرآباد)
خرداد ۱۴۰۲ حامد امیری و حسن براهویی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۷ مهر ۱۴۰۲ محمدعلی وحیدی (دهمرده) گنبدکاووس
۱۷ آبان ۱۴۰۲ شهرام علی‌عباسی
(در گزارش کانون و هرانا «علی عباسی») مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۴ آبان ۱۴۰۲ مهدی بخشنده گنبدکاووس
۱۶ اسفند ۱۴۰۲ فرشاد رخشانی گنبدکاووس
۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ منصور نارویی گنبدکاووس
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ هوشنگ نوراللهی یونجانلو و محمد افغان مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۷ تیر ۱۴۰۳ مصطفی حسینی و حاتم شهیدی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۴ مرداد ۱۴۰۳ الیاس رضایی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۶ شهریور ۱۴۰۳ علیمراد حسن‌زاده مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۰ مهر ۱۴۰۳ غفار هیوه‌چی گنبدکاووس
۱۲ مهر ۱۴۰۳ رضا سلیمان‌زاده و حامد حریری مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ آبان ۱۴۰۳ ایرج شبدیز و علی احمدزاده مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۹ آبان ۱۴۰۳ صفا حسینی و سلیمان وزیری گنبدکاووس
۶ آذر ۱۴۰۳ فرهاد خسروی صدخرو مرکزی گرگان (امیرآباد)
آذر ۱۴۰۳ موسی احمدیان مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۲ دی ۱۴۰۳ بهروز مهرانی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ دی ۱۴۰۳ عبدالحمید کوهکن و گل‌محمد گرگیج مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۱ اسفند ۱۴۰۳ اسماعیل مظفری و یعقوب میرزاجانی مرکزی گرگان (امیرآباد)
فروردین ۱۴۰۴ عباس فاتحی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۰ فروردین ۱۴۰۴ بهروز شیرمحمدلی (پری‌پور) گنبدکاووس
۲۸ فروردین ۱۴۰۴ احمد یاوری مرکزی گرگان (امیرآباد)
۳۱ فروردین ۱۴۰۴ حسین بهاری مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ محبوبه خسرونژاد،
فیروز (عرفان) علیاری و صفا قره‌داشی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۸ تیر ۱۴۰۴ علیرضا اشترک، محمد اشترک و
یک زندانی با هویت اعلام‌نشده مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱ شهریور ۱۴۰۴ طاهر فیروزی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲ مهر ۱۴۰۴ میثم خدادادی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۷ مهر ۱۴۰۴ محمود شفیعی مرکزی گرگان (امیرآباد)
مهر یا اوایل آبان ۱۴۰۴ وحید سلحشور مرکزی گرگان (امیرآباد)
۶ آبان ۱۴۰۴ سعید حدادیان مرکزی گرگان (امیرآباد)
۷ آبان ۱۴۰۴ میلاد (امین) کوبش گنبدکاووس
۱۴ آبان ۱۴۰۴ کیومرث غلامی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۹ آبان ۱۴۰۴ عبدالرحمان مهربانی مرکزی گرگان (امیرآباد)
آبان ۱۴۰۴ بهزاد حسنی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۴ آذر ۱۴۰۴ امین چهارباشی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۲ آذر ۱۴۰۴ علی کلهر مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۶ آذر ۱۴۰۴ عباس حسینی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۴ آذر ۱۴۰۴ بهمن حسینی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱ دی ۱۴۰۴ آیدین نورزاد مرکزی گرگان (امیرآباد)
۸ دی ۱۴۰۴ شجاع عسگری مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۴ بهمن ۱۴۰۴ ناصر شهمرادی و احمد برهانی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۵ بهمن ۱۴۰۴ ایرج مصطفوی، بختیار شهابی و
حسن علایی‌بخش مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۸ بهمن ۱۴۰۴ علی میردار مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ ناصر لنگرانی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۳ خرداد ۱۴۰۵ صابر اکرمی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۷ خرداد ۱۴۰۵ خالق شهریاری مرکزی گرگان (امیرآباد)
۷ تیر ۱۴۰۵ محمدمهدی رهبان مرکزی گرگان (امیرآباد)
۳ مرداد ۱۴۰۵ جواد میرحسنی و امیرعباس حاتمی گنبدکاووس
مرداد ۱۴۰۵ عزت کاظم‌زاده مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۱ شهریور ۱۴۰۵ احمد حاجی‌حسنی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۸ مهر ۱۴۰۵ حسینعلی بارانزهی مرکزی گرگان (امیرآباد)
۱۹ مهر ۱۴۰۵ منوچهر نظری و فرامرز اکبرپور مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۲ مهر ۱۴۰۵ حبیب رخمشاه (نوتی‌زهی) مرکزی گرگان (امیرآباد)
مهر ۱۴۰۵
(انتشار گزارش در ۲۵ مهر) محمدرضا صالح‌زاده مرکزی گرگان (امیرآباد)
۲۰ آبان ۱۴۰۵ ابراهیم بزی مرکزی گرگان (امیرآباد)
بررسی حقوقی پرونده غلامرضا سرلک بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم به‌دلیل محدودکردن حقوق افراد و کاستی‌های دادرسی عادلانه همواره مورد انتقاد بوده‌اند. بررسی مقررات داخلی در این پرونده، تکالیف دستگاه زندان‌داری را در قبال افراد تحت نگهداری روشن می‌کند.
ابهامات حقوقی پرونده شامل زمان اطلاع مسئولان زندان گنبدکاووس از مسمومیت، علت تأخیر در اعزام و نحوه رسیدگی به آسیب‌های ایزدی‌راد است.
مواد قانونی مرتبط شامل اصل ۳۸ قانون اساسی درباره منع شکنجه و اصل ۳۹ درباره منع هتک حرمت افراد بازداشت‌شده و زندانی است. مقررات زندان‌ها درباره مراقبت درمانی و نحوه نگهداری زندانیان نیز در بررسی این موارد اهمیت دارد.
مسئولیت و پیگیری مستلزم روشن‌شدن تصمیم‌های مسئولان، بررسی سوابق درمانی و انتشار نتیجه تحقیقات درباره موارد منجر به مرگ یا آسیب است.
بررسی پرونده غلامرضا سرلک از منظر حقوق بشر و موارد نقض استانداردها
حق حیات، منع شکنجه و رفتار تحقیرآمیز و الزام به رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی، در مواد ۶، ۷ و ۱۰ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی آمده‌اند. قواعد نلسون ماندلا نیز بر دسترسی فوری به مراقبت پزشکی در موارد اضطراری، امکان تماس منظم با خانواده و تحقیق مستقل درباره مرگ در بازداشت تأکید دارند. تأخیر گزارش‌شده در انتقال زندانیان مسموم در گنبدکاووس و رسیدگی‌نکردن به وضعیت درمانی ایزدی‌راد، به‌طور مستقیم با تکلیف زندان به مراقبت از سلامت افراد تحت نگهداری ارتباط دارد. تهدید خانواده‌های معترض به محدودیت تماس نیز امکان اعتراض و پیگیری وضعیت زندانیان را محدود می‌کند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
.jpg)
.jpg)