یازده مرداد ۱۳۶۰، عید فطر
اعدام ۷ زندانی در زندانهای همدان و زاهدان
موج جدید اعدام ها در ایران به منظور مقابله با اعتراضات سراسری و مطالبات فزاینده مردم برای آزادی و عدالت است. حکومت با تشدید سرکوب تلاش دارد از گسترش اعتراضات جلوگیری کند
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲۸ خردادماه ۱۴۰۵ – هفت زندانی در زندانهای همدان و زاهدان اعدام شدند. چهارتن از زندانیان در همدان و سه تن در زاهدان اعدام شدهاند.
اعدام ۳زندانی در زندان زاهدان
بامداد پنجشنبه ۲۸ خردادماه ۱۴۰۵، سه زندانی در زندان زاهدان اعدام شدند. هویت ۲تن از این زندانیان به شرح زیر است:
ـ عبدالله جلالی،۲۵ ساله، فرزند لعلمحمد، تبعه افغانستان. وی ۴سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
ـ ظاهر شاهوزهی(گرگیج)، ۴۰ ساله، فرزند زمانخان، متاهل و دارای ۳ فرزند، اهل و ساکن زاهدان
هویت نفر سوم در دست بررسی است.
اعدام ۴ زندانی در زندان همدان
در روزهای چهارشنبه و شنبه ۲۷ و ۱۶ خردادماه ۱۴۰۵، چهارزندانی در زندان همدان اعدام شدند. هویت این زندانیان به شرح زیر است:
اعدام شدگان چهارشنبه ۲۷ خردادماه
ـ علیرضا ملکی، ۲۹ ساله، اهل سنقر. وی ۴سال پیش به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
ـ فرزاد بهرامی، ۳۶ ساله، اهل همدان، پدر یک فرزند. وی ۴ سال پیش به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
در همین روز یک زندانی دیگر به نام رامین باقری هم اعدام شده بود که خبر آن توسط کانون حقوق بشر ایران پیشتر منتشر شده بود.
اعدام شدگان شنبه ۱۶ خردادماه
ـ صمد نادرپور،۳۰ ساله.
ـ حسین شهامت، ۳۵ ساله.
این دو زندانی در یک پرونده مشترک ۲سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
حق حیات؛ بنیادیترین حق انسانی
اعـدام به عنوان شدیدترین مجازات کیفری، همواره یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات در حوزه حقوق بشر بوده است. مهمترین ایراد وارد بر این مجازات، تعارض آن با حق حیات به عنوان بنیادیترین و غیرقابل جایگزینترین حق انسانی است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر تصریح میکند که «هر انسانی حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی دارد.» این اصل، حق حیات را به عنوان حقی ذاتی و غیرقابل سلب برای تمامی انسانها به رسمیت میشناسد.
در چنین چارچوبی، اجرای حکم اعدام به معنای سلب کامل و برگشتناپذیر این حق بنیادین است. برخلاف سایر مجازاتها، در صورت وقوع اشتباه قضایی، هیچ راهی برای جبران پیامدهای اجرای حکم اعدام وجود ندارد. تاریخ نظامهای قضایی جهان نیز نمونههای متعددی از محکومیتهای نادرست و آشکار شدن بیگناهی افراد پس از اجرای حکم را ثبت کرده است؛ موضوعی که نگرانیهای جدی درباره استمرار این مجازات ایجاد کرده است.
اعـدام و تعهدات بینالمللی حقوق بشر
علاوه بر حق حیات، بسیاری از نهادهای بینالمللی معتقدند که اعـدام میتواند با ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز در تعارض باشد. آثار روانی ناشی از انتظار طولانی برای اجرای حکم، شرایط نگهداری محکومان به اعـدام و برخی شیوههای اجرای این مجازات، بارها از سوی گزارشگران و سازمانهای حقوق بشری مورد انتقاد قرار گرفته است.
از سوی دیگر، ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران نیز به آن پیوسته است، تأکید میکند که حتی در کشورهایی که مجازات اعـدام را لغو نکردهاند، این مجازات تنها باید در محدودترین شرایط ممکن و پس از رعایت کامل تضمینهای دادرسی عادلانه اعمال شود. دسترسی آزاد به وکیل، حق دفاع مؤثر، استقلال دادگاه و امکان رسیدگی تجدیدنظر از جمله این تضمینها هستند.
در بسیاری از پروندههای منتهی به اعـدام، بهویژه پروندههای سیاسی و امنیتی، نهادهای حقوق بشری نسبت به نبود شفافیت، محدودیت حقوق دفاعی متهمان و فقدان نظارت مستقل بر روند دادرسی ابراز نگرانی کردهاند. به همین دلیل، مجازات اعـدام همچنان یکی از مهمترین چالشهای حقوق بشری در جهان محسوب میشود و تلاشهای بینالمللی برای محدود کردن یا لغو کامل آن ادامه دارد.
صدور و اجرای حکم اعـدام از منظر حقوق بشری یکی از جدیترین اشکال نقض حق حیات محسوب میشود. نهادهای بینالمللی حقوق بشر طی دهههای گذشته بارها تأکید کردهاند که مجازات اعـدام، به دلیل ماهیت برگشتناپذیر خود، خطر جبرانناپذیر نقض حقوق انسانی را به همراه دارد. در پروندههایی که با ابهامهای قضایی، محدودیت دسترسی به وکیل، اعترافات اجباری، عدم شفافیت روند دادرسی یا فشارهای امنیتی همراه هستند، نگرانیها درباره نقض استانداردهای دادرسی عادلانه دوچندان میشود. از این رو، بسیاری از سازمانهای حقوق بشری خواستار توقف اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو کامل این مجازات شدهاند.
مواد نقضشده
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات، آزادی و امنیت شخصی. اجرای حکم اعـدام به معنای سلب کامل و غیرقابل بازگشت حق حیات است.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز. شرایط نگهداری محکومان به اعـدام و آثار روانی انتظار اجرای حکم میتواند با این اصل در تعارض باشد.
ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی. در پروندههای منتهی به اعـدام رعایت کامل تضمینهای دادرسی ضروری است.
ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حق ذاتی هر انسان به حیات. این ماده تأکید میکند که مجازات اعـدام تنها در محدودترین شرایط و با رعایت کامل استانداردهای دادرسی قابل اعمال است.
ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حق برخورداری از محاکمه منصفانه، دسترسی به وکیل و امکان دفاع مؤثر. هرگونه محدودیت در این حقوق، مشروعیت احکام منتهی به اعـدام را با تردید مواجه میکند.
قطعنامههای مجمع عمومی سازمان ملل درباره توقف اعـدام: جامعه جهانی بارها از دولتها خواسته است با تعلیق اجرای احکام اعـدام، زمینه لغو کامل این مجازات را فراهم کنند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
معدن فاریاب؛ سرکوب خونین اعتراض زنان بلوچ به تاراج منابع محلی و بازداشت معترضان + فیلم وعکس
اعتراض زنان بلوچ روستای پشموکی در شهرستان فاریاب به نحوه واگذاری معدن کرومیت و محرومیت مردم منطقه از منافع آن، با یورش نیروهای نظامی، ضربوشتم معترضان و بازداشت شماری از شهروندان پایان یافت. گزارشها از مجروح شدن دستکم هفت زن بلوچ و بازداشت شش شهروند، از جمله سه زن، حکایت دارد.
کانون حقوق بشر ایران، پنج شنبه ۲۸ خردادماه ۱۴۰۵ – معدن فاریاب طی روزهای ۲۶ و ۲۷ خردادماه ۱۴۰۵ به صحنه یکی از گستردهترین اعتراضات مردمی در جنوب استان کرمان تبدیل شد. زنان بلوچ روستای پشموکی که نسبت به نحوه واگذاری و بهرهبرداری از معدن کرومیت منطقه معترض بودند، ابتدا با تجمعی مسالمتآمیز خواستار پاسخگویی مسئولان شدند؛ اما تنها یک روز بعد، اعتراض آنان با برخورد خشونتآمیز نیروهای نظامی مواجه شد. این رویداد بار دیگر پرسشهایی جدی درباره نحوه بهرهبرداری از منابع طبیعی مناطق محروم، سهم جوامع محلی از ثروتهای سرزمین خود و شیوه برخورد حاکمیت با مطالبات مدنی شهروندان مطرح کرده است.
چرا مردم منطقه به معدن فاریاب اعتراض کردند؟
اعتراضات از صبح سهشنبه ۲۶ خردادماه آغاز شد؛ زمانی که شماری از زنان بلوچ روستای پشموکی در مقابل معدن کرومیت منطقه تجمع کردند و خواستار شفافسازی درباره نحوه واگذاری و بهرهبرداری از این معدن شدند.
معترضان معتقدند معدن کرومیت پشموکی یکی از مهمترین منابع اقتصادی منطقه است، اما منافع حاصل از آن نه به مردم محلی بلکه به افراد دارای نفوذ و نزدیک به مراکز قدرت میرسد. آنان میگویند در حالی که ثروتهای طبیعی منطقه استخراج میشود، بسیاری از ساکنان همچنان با فقر، بیکاری، کمبود امکانات و محرومیتهای گسترده دستوپنجه نرم میکنند.
زنان معترض در سخنان خود بارها این پرسش را مطرح کردند که چرا مردم بومی از منابع سرزمین خود سهمی ندارند و چرا هیچ نهاد مسئولی درباره روند واگذاری معدن پاسخگو نیست.
یکی از شعارهای محوری تجمع این بود: «عدالت کجاست؟»
صبح چهارشنبه ۲۷ خردادماه، اعتراضات برای دومین روز متوالی ادامه یافت. اما این بار نیروهای نظامی به محل تجمع اعزام شدند و برخوردی خشونتآمیز با معترضان صورت گرفت.
ویدئوهای منتشرشده از محل نشان میدهد که نیروهای حاضر با استفاده از باتوم، مشت و لگد به سمت زنان و شهروندان معترض هجوم برده و آنان را مورد ضربوشتم قرار دادهاند.
بر اساس اطلاعات تأییدشده، دستکم هفت زن بلوچ در جریان این حمله مجروح شدند و شش شهروند بلوچ نیز بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.
هویت بازداشتشدگان شامل مرضیه حوت، ماهبیبی حوت، صمیه بامری، علیبخش بامری، رضا بیگبامری و انور حوت اعلام شده است.
همچنین ثریا حوت، معصومه حوت، مینا حوت، دورخاتون حوت، صفیه بامری، ماهنور بامری و بیبیناز بامری از جمله زنانی هستند که در جریان ضربوشتم نیروهای نظامی دچار جراحت شدهاند.
بر اساس روایتهای محلی، تجمعکنندگان هیچگونه سلاح یا ابزار خشونتآمیز به همراه نداشتند و خواسته اصلی آنان پاسخگویی مسئولان درباره نحوه واگذاری معدن بود.
با این حال، نیروهای اعزامشده به جای گفتوگو با معترضان، اقدام به متفرق کردن آنان از طریق خشونت فیزیکی کردند. شاهدان میگویند زنان معترض بیشترین حجم خشونت را متحمل شدند و برخی از آنان در برابر دوربینها مورد ضربوشتم قرار گرفتند.
این رویداد تنها چند ساعت پس از حادثه مشابه در منطقه سرسیاه تفتان رخ داد؛ جایی که زنان بلوچ معترض به فعالیت معدن طلای تفتان نیز هدف توهین، تهدید و ضربوشتم قرار گرفتند.
تکرار این برخوردها طی کمتر از ۲۴ ساعت، تصویری روشن از نحوه مواجهه نهادهای امنیتی با اعتراضات مدنی در مناطق بلوچنشین ارائه میدهد.
اعتراضات معدن فاریاب تنها درباره یک معدن نیست. این اعتراضات نمادی از نارضایتی گسترده مردم مناطق محروم نسبت به نحوه توزیع منابع و ثروتهای عمومی است.
ساکنان منطقه معتقدند منابع طبیعی متعلق به مردم است، اما در عمل سود حاصل از استخراج معادن در اختیار شبکهای از افراد بانفوذ، پیمانکاران وابسته و نهادهای نزدیک به قدرت قرار میگیرد؛ در حالی که مردم محلی از حداقل امکانات توسعهای نیز محروم هستند.
بسیاری از فعالان اجتماعی هشدار میدهند که ادامه این روند شکاف میان مردم و حاکمیت را عمیقتر خواهد کرد. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که پاسخ امنیتی به مطالبات اقتصادی و اجتماعی نه تنها مشکلات را حل نمیکند، بلکه به گسترش اعتراضات و افزایش نارضایتی عمومی منجر میشود.
در واقع، سرکوب اعتراضات معدن فاریاب میتواند به جای خاموش کردن مطالبات، زمینه شکلگیری اعتراضات گستردهتر در آینده را فراهم کند.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
بررسی حقوقی پرونده بر اساس قوانین داخلی
ابهامات حقوقی
یکی از مهمترین پرسشهای حقوقی این پرونده آن است که چرا به جای پاسخگویی به مطالبات شهروندان، برخورد امنیتی و بازداشت معترضان در دستور کار قرار گرفته است.
همچنین تاکنون هیچ توضیح شفافی درباره مبنای قانونی بازداشت شهروندان و استفاده از خشونت علیه زنان معترض ارائه نشده است.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۲۷ قانون اساسی تصریح میکند که تشکیل اجتماعات و راهپیماییها بدون حمل سلاح آزاد است، مشروط بر آنکه مخل مبانی اعلامشده قانونی نباشد.
اصل ۲۲ قانون اساسی نیز جان، مال و حیثیت افراد را مصون از تعرض میداند.
اصل ۳۲ قانون اساسی تأکید میکند که هیچ فردی را نمیتوان بازداشت کرد مگر به حکم و ترتیبی که قانون تعیین کرده باشد.
همچنین اصل ۵۰ قانون اساسی حفاظت از منابع طبیعی و بهرهبرداری مسئولانه از آنها را از وظایف عمومی کشور میداند.
موارد نقض قانون
برخورد خشونتآمیز با تجمعکنندگان غیرمسلح.
ضربوشتم زنان معترض.
بازداشت شهروندان بدون اعلام شفاف اتهامات.
محروم کردن مردم محلی از مشارکت در تصمیمگیری درباره منابع منطقه.
فقدان شفافیت در واگذاری و بهرهبرداری از معدن.
رویدادهای معدن فاریاب از منظر حقوق بشری نیز نگرانیهای گستردهای ایجاد کرده است. زنان و شهروندانی که در اعتراض به وضعیت اقتصادی و بهرهبرداری از منابع منطقه تجمع کرده بودند، با خشونت فیزیکی، بازداشت و سرکوب مواجه شدند.
مواد نقضشده
ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق آزادی بیان و بیان مطالبات عمومی.
ماده ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق تجمع و اعتراض مسالمتآمیز.
ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع بازداشت خودسرانه.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت رفتارهای خشن، تحقیرآمیز و غیرانسانی.
ماده ۲۱ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حق برگزاری تجمعات مسالمتآمیز.
اعتراضات معدن فاریاب نشان داد که مردم منطقه در پی سهمی عادلانه از منابع سرزمین خود هستند؛ اما پاسخ آنان نه گفتوگو و شفافیت، بلکه ضربوشتم، بازداشت و سرکوب بود. تجربههای مشابه در سالهای گذشته نشان داده است که برخورد امنیتی با مطالبات اقتصادی و اجتماعی، نه تنها مشکلات را حل نمیکند، بلکه بستر اعتراضات گستردهتر و عمیقتر را در آینده فراهم میسازد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
زندان مرکزی کرج؛ تشدید فشار بر زندانیان، کیفیت فاجعهبار غذا و سرکوب اعتراضات درون زندان
گزارشهای دریافتی از زندان مرکزی کرج از تشدید محدودیتها، کاهش خدمات رفاهی و درمانی، افت شدید کیفیت غذا و سرکوب اعتراضات زندانیان حکایت دارد. همزمان صدها تن از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ همچنان در شرایطی نامناسب و همراه با بلاتکلیفی حقوقی در این زندان نگهداری میشوند
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲۸ خردادماه ۱۴۰۵ – وضعیت زندان مرکزی کرج در هفتههای اخیر با افزایش فشار بر زندانیان، محدود شدن خدمات اولیه و بروز نارضایتی گسترده در میان زندانیان همراه بوده است. منابع مطلع از داخل زندان میگویند مسئولان زندان بسیاری از خدمات رفاهی و درمانی را محدود کردهاند و کیفیت غذا نیز به سطحی رسیده که بسیاری از زندانیان آن را غیرقابل مصرف توصیف میکنند. در همین حال، اعتراض جمعی زندانیان به این شرایط با دخالت گارد زندان و برخورد خشونتآمیز مواجه شده است. این وضعیت در حالی ادامه دارد که شمار زیادی از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ نیز در این زندان نگهداری میشوند.
بر اساس گزارشهای دریافتی، در ماههای اخیر فشار بر زندانیان در زندان مرکزی کرج به شکل محسوسی افزایش یافته است. زندانیان میگویند دسترسی آنان به بسیاری از خدمات اولیه محدود شده و شرایط زندگی در زندان نسبت به گذشته دشوارتر شده است.
منابع مطلع تأکید میکنند که از خدمات درمانی گرفته تا دسترسی به آب گرم، مددکاری و حتی فروشگاههای داخل بند با محدودیتهای گسترده مواجه شدهاند. برخی از فروشگاههای بند نیز عملاً نیمهتعطیل هستند و زندانیان برای تهیه اقلام ضروری با مشکلات جدی روبهرو شدهاند.
به گفته زندانیان، این محدودیتها تنها جنبه رفاهی ندارد، بلکه به بخشی از فشار مستمر بر زندانیان تبدیل شده است؛ فشاری که آثار آن در سلامت جسمی و روانی زندانیان به وضوح مشاهده میشود.
کیفیت غذا در زندان مرکزی کرج چگونه است؟
یکی از مهمترین شکایتهای زندانیان مربوط به کیفیت غذاست. گزارشها حاکی از آن است که غذای توزیعی در زندان مرکزی کرج از کیفیت بسیار پایینی برخوردار است و بسیاری از زندانیان آن را غیرقابل خوردن توصیف میکنند.
با این حال، بخش قابل توجهی از زندانیان به دلیل مشکلات مالی امکان خرید مواد غذایی کافی را ندارند. همین موضوع باعث شده است زندانیان برای تأمین حداقل غذای مورد نیاز خود به صورت گروهی اقدام کنند.
بر اساس گزارشهای رسیده، گاه ۱۰ تا ۱۲ زندانی هزینههای خود را روی هم میگذارند تا بتوانند یک مرغ یا مقدار محدودی مواد غذایی تهیه کنند و میان خود تقسیم نمایند. زندانیان میگویند غذای زندان نه از نظر کیفیت و نه از نظر حجم پاسخگوی نیاز آنان نیست.
همچنین شام هر روز حدود ساعت شش عصر توزیع میشود و به دلیل کمبود غذا و نبود امکان تهیه غذای کافی، بسیاری از زندانیان تا صبح روز بعد با گرسنگی مواجه هستند.
اعتراض زندانیان چگونه سرکوب شد؟
در هفته سوم خردادماه و در پی افزایش محدودیتها و فشارها، گروهی از زندانیان نسبت به شرایط موجود دست به اعتراض جمعی زدند.
منابع مطلع میگویند زندانیان خواستار رسیدگی به وضعیت غذا، خدمات درمانی، شرایط نگهداری و سایر مشکلات موجود بودند. اما این اعتراضات با واکنش شدید مسئولان زندان مواجه شد.
بر اساس این گزارشها، گارد زندان به بندهای معترض یورش برده و زندانیان را مورد ضرب و شتم قرار داده است. شاهدان این برخورد را «خشونتآمیز» توصیف کردهاند و میگویند هدف از آن جلوگیری از گسترش اعتراضات در داخل زندان بوده است.
زندانیان از طریق خانوادهها و منابع بیرون از زندان خواستهاند صدای آنان به رسانهها و نهادهای حقوق بشری منتقل شود تا شرایط موجود در زندان مرکزی کرج مورد توجه افکار عمومی قرار گیرد.
همزمان با تشدید فشارها در زندان مرکزی کرج، صدها تن از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ نیز در این زندان نگهداری میشوند.
بر اساس گزارشهای موجود، حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر از بازداشتشدگان در سالن شماره ۲ زندان مستقر هستند. همچنین حدود ۲۰۰ نفر دیگر در یکی از سولههای زندان نگهداری میشوند.
منابع مطلع میگویند شماری از این افراد پس از تودیع وثیقه آزاد میشوند، اما همزمان افراد جدیدی بازداشت و جایگزین آنان میشوند. این روند باعث شده است جمعیت بازداشتشدگان در زندان همچنان بالا باقی بماند.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که تلفنهای همراه بازداشتشدگان توسط نهادهای امنیتی مورد بررسی قرار میگیرد و از طریق اطلاعات استخراجشده، افراد دیگری شناسایی و بازداشت میشوند.
جابهجاییهای گسترده در زندان چه هدفی دارد؟
پیشتر نیز گزارشهایی درباره انتقال ناگهانی صدها زندانی از سالن ۲ زندان مرکزی کرج منتشر شده بود.
بر اساس این گزارشها، در روزهای ۱۳ و ۱۴ دیماه ۱۴۰۴ حدود ۵۰۰ زندانی بدون ارائه توضیح روشن به سالنهای دیگر منتقل شدند. این جابهجاییها در شرایطی انجام شد که بسیاری از زندانیان و خانوادههای آنان از علت این تصمیم بیاطلاع بودند.
همچنین حدود ۱۵ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری از سالن ۱۶ خارج و به سالن ۲ منتقل شدند؛ اقدامی که به گفته منابع زندان با هدف جلوگیری از ارتباط آنان با زندانیان سیاسی صورت گرفته است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
ابهامات حقوقی
گزارشهای موجود درباره محرومیت زندانیان از خدمات درمانی، کیفیت نامناسب غذا، برخورد خشونتآمیز با معترضان و بلاتکلیفی تعداد زیادی از بازداشتشدگان، پرسشهای جدی درباره رعایت قوانین داخلی در زندان مرکزی کرج ایجاد کرده است.
همچنین مشخص نیست مبنای قانونی برخورد خشونتآمیز با اعتراضات زندانیان چه بوده و آیا شکایتهای آنان مورد بررسی قرار گرفته است یا خیر.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۹ قانون اساسی تصریح میکند که هتک حرمت و رفتار تحقیرآمیز نسبت به زندانیان ممنوع است.
آییننامه سازمان زندانها نیز مسئولان زندان را موظف میکند غذای مناسب، خدمات درمانی، امکانات بهداشتی و شرایط لازم برای حفظ سلامت زندانیان را فراهم کنند.
همچنین قوانین داخلی بر حفظ کرامت انسانی زندانیان و ممنوعیت هرگونه رفتار خشونتآمیز یا تنبیهی خارج از چارچوب قانونی تأکید دارند.
موارد نقض قانون
محروم کردن زندانیان از خدمات درمانی کافی.
ارائه غذای نامناسب و ناکافی.
محدود کردن دسترسی به امکانات اولیه زندگی.
برخورد خشونتآمیز با اعتراضات زندانیان.
نگهداری شمار زیادی از بازداشتشدگان در شرایط متراکم.
نقض حقوق بشر؛ غذا، درمان و کرامت انسانی زیر فشار
وضعیت زندان مرکزی کرج از منظر حقوق بشری نیز نگرانیهای گستردهای ایجاد کرده است. محرومیت زندانیان از غذای مناسب، خدمات درمانی و شرایط استاندارد زندگی، در کنار سرکوب اعتراضات و تراکم جمعیت، با اصول بنیادین حقوق زندانیان مغایرت دارد.
مواد نقضشده
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز؛ محرومیت از نیازهای اولیه میتواند مصداق چنین رفتارهایی باشد.
ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: ضرورت رفتار انسانی با افراد محروم از آزادی.
ماده ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از سطح مناسب زندگی، تغذیه و مراقبتهای پزشکی.
قواعد ماندلا سازمان ملل: زندانیان باید به غذای کافی، آب سالم، خدمات درمانی و شرایط بهداشتی مناسب دسترسی داشته باشند.
گزارشهای اخیر نشان میدهد که زندان مرکزی کرج نه تنها با مشکل تراکم جمعیت و نگهداری صدها بازداشتشده اعتراضات سراسری روبهرو است، بلکه زندانیان از شرایطی سخن میگویند که به گفته آنان هر روز فشار بیشتری بر زندگی و سلامتشان وارد میکند.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
میثاق رحمتزاده؛ صدور حکم اعدام برای جوان بلوچ در سایه اتهامات مبهم و ابهام در روند دادرسی
میثاق رحمتزاده، جوان بلوچ اهل زاهدان، از سوی دادگاه انقلاب به اتهاماتی از جمله «محاربه» و «همکاری با گروههای مخالف» به اعدام محکوم شده است. این حکم در حالی صادر شده که گزارشها از شکنجه، اعترافات اجباری، بازداشت بدون حکم قضایی و ابهامهای گسترده در روند رسیدگی حکایت دارد
میثاق رحمتزاده چگونه بازداشت شد؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، نیروهای اداره اطلاعات زاهدان در تاریخ ۲۸ آبانماه ۱۴۰۴ به منزل خانوادگی میثاق رحمتزاده در خیابان انقلاب زاهدان یورش بردند و او را همراه برادر بزرگترش مهدی رحمتزاده بازداشت کردند.
منابع محلی میگویند مأموران هنگام بازداشت هیچ حکم قضایی ارائه نکرده و بدون توضیح روشن درباره دلایل بازداشت، این دو برادر را به بازداشتگاه اداره اطلاعات منتقل کردهاند.
مهدی رحمتزاده پس از حدود دو ماه بازداشت آزاد شد، اما میثاق همچنان در بند ۹ زندان مرکزی زاهدان، که محل نگهداری زندانیان سیاسی و امنیتی است، نگهداری میشود.
اتهامات میثاق رحمتزاده چیست و چرا با ابهام همراه است؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، میثاق رحمتزاده با مجموعهای از اتهامات از جمله «محاربه از طریق عضویت در گروههای مسلح مخالف»، «تامین مالی فعالیتهای ضدامنیتی»، «انتشار اعلامیه»، «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» و «همکاری با گروههای مخالف» محاکمه شده است.
با این حال، تاکنون هیچ توضیح شفافی درباره مصادیق این اتهامات، مستندات ارائهشده در دادگاه یا نحوه اثبات آنها منتشر نشده است.
یکی از مهمترین ابهامهای پرونده، گستردگی و تنوع اتهامات مطرحشده در کنار فقدان اطلاعات عمومی درباره مدارک پرونده است. در چنین شرایطی امکان ارزیابی مستقل درباره روند رسیدگی و اعتبار ادله ارائهشده وجود ندارد.
حقوقدانان معتقدند در پروندههایی که مجازات آنها اعدام است، شفافیت درباره ادله و روند رسیدگی اهمیت دوچندان دارد؛ زیرا کوچکترین اشتباه قضایی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد.
گزارش شکنجه و اعترافات اجباری چه نگرانیهایی ایجاد کرده است؟
منابع مطلع اعلام کردهاند که میثاق رحمتزاده در دوران بازداشت در اداره اطلاعات زاهدان تحت فشار شدید جسمی و روحی قرار گرفته است.
بر اساس این گزارشها، وی برای پذیرش اتهامات مطرحشده با ضرب و شتم، فشارهای روانی و بازجوییهای سنگین مواجه بوده است.
در بسیاری از پروندههای امنیتی، اعترافات اخذشده در دوران بازداشت به عنوان یکی از مهمترین ادله مورد استناد قرار میگیرد. با این حال، قوانین داخلی و موازین بینالمللی تأکید دارند که هرگونه اعترافی که تحت شکنجه، تهدید یا اجبار به دست آمده باشد فاقد اعتبار قانونی است.
همین مسئله سبب شده است که پرونده میثاق رحمتزاده با نگرانیهای جدی درباره اعتبار روند دادرسی روبهرو شود.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
ابهامات حقوقی پرونده
پرونده میثاق رحمتزاده از منظر حقوقی با پرسشهای متعددی مواجه است. نخستین ابهام به نحوه بازداشت وی بازمیگردد؛ بازداشتی که بنا بر گزارشها بدون ارائه حکم قضایی انجام شده است.
ابهام دیگر مربوط به ماهیت اتهامات مطرحشده است. اگرچه عناوین اتهامی متعددی علیه وی اعلام شده، اما هنوز مشخص نیست چه اقدامات مشخصی مبنای صدور حکم اعدام قرار گرفته است.
همچنین گزارشهای مربوط به شکنجه و فشار برای اخذ اعتراف، اعتبار روند تحقیقات و بازجویی را با تردیدهای جدی مواجه میکند.
مواد قانونی مرتبط
اصل ۳۲ قانون اساسی تصریح میکند که هیچکس را نمیتوان بازداشت کرد مگر به حکم و ترتیبی که قانون تعیین کرده است.
اصل ۳۵ قانون اساسی بر حق دسترسی متهم به وکیل تأکید دارد.
اصل ۳۷ قانون اساسی نیز اصل برائت را به رسمیت شناخته و تأکید میکند که هیچ فردی مجرم شناخته نمیشود مگر آنکه جرم وی در دادگاه صالح اثبات شود.
همچنین اصل ۳۸ قانون اساسی هرگونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع را ممنوع اعلام کرده و تصریح میکند که اعترافات اخذشده تحت اجبار فاقد اعتبار است.
موارد نقض قانون
بازداشت بدون ارائه حکم قضایی.
ابهام در ماهیت و مستندات اتهامات.
گزارشهای مربوط به شکنجه و فشار برای اخذ اعتراف.
فقدان شفافیت درباره ادله اثبات جرم.
صدور حکم اعدام در شرایطی که بخش مهمی از روند رسیدگی روشن نیست.
احتمال نقض حق دفاع مؤثر و دادرسی منصفانه.
نگرانیها درباره استقلال روند رسیدگی قضایی
پرونده میثاق رحمتزاده بار دیگر بحث استقلال دادگاههای انقلاب در پروندههای امنیتی را مطرح کرده است.
فعالان حقوق بشر و بسیاری از حقوقدانان بارها هشدار دادهاند که در برخی پروندههای سیاسی و امنیتی، روند رسیدگی بیش از آنکه مبتنی بر بررسی مستقل ادله باشد، تحت تأثیر گزارشها و روایتهای نهادهای امنیتی قرار میگیرد.
در چنین شرایطی، ابهام در ریل قانونی پرونده و نبود اطلاعات شفاف درباره مستندات قضایی، نگرانیها درباره رعایت استانداردهای دادرسی عادلانه را افزایش میدهد.
پرونده میثاق رحمتزاده از منظر حقوق بشری نیز با نگرانیهای متعددی همراه است. بازداشت بدون حکم قضایی، گزارشهای شکنجه، احتمال اخذ اعترافات اجباری و صدور حکم اعدام در فضایی غیرشفاف، از جمله مواردی است که مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار گرفته است.
مواد نقضشده
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق حیات؛ صدور حکم اعدام بالاترین سطح سلب این حق بنیادین محسوب میشود.
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی یا تحقیرآمیز.
ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر: منع بازداشت خودسرانه.
ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی.
ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: حق دفاع مؤثر، دسترسی به وکیل و محاکمه منصفانه.
ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: ضرورت رعایت بالاترین استانداردهای قضایی در پروندههای منتهی به اعدام.
پرونده میثاق رحمتزاده در حالی وارد مرحلهای حساس شده است که همچنان پرسشهای فراوانی درباره روند بازداشت، نحوه تحقیقات، اعتبار اعترافات و مستندات مورد استناد دادگاه بیپاسخ مانده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
ذوالفقار یزداندوست؛ بیماری گال در سایه فشار بر زندانیان سیاسی
ذوالفقار یزداندوست، زندانی سیاسی محبوس در زندان گنبدکاووس، پس از انتقال به قرنطینه این زندان به بیماری گال مبتلا شده است. گزارشها حاکی از وضعیت بحرانی بهداشتی، محرومیت از درمان و تشدید فشارها علیه زندانیان سیاسی در این زندان است
وضعیت ذوالفقار یزداندوست در قرنطینه زندان گنبدکاووس چگونه است؟
بر اساس اطلاعات دریافتی، ذوالفقار یزداندوست از اسفندماه سال گذشته به دستور دادستان ابوالفضل سعیدی به قرنطینه زندان گنبدکاووس منتقل شده است. قرنطینه این زندان از مدتها پیش با مشکلات شدید بهداشتی روبهرو بوده و گزارشهای متعددی درباره شیوع بیماریهای پوستی و عفونی در آن منتشر شده است.
منابع مطلع میگویند این زندانی سیاسی در نتیجه همین شرایط به بیماری گال مبتلا شده و وضعیت جسمی او به شدت نامناسب است. شدت بیماری به حدی گزارش شده که وی شبها قادر به خوابیدن نیست و از خارش، درد و ناراحتی مستمر رنج میبرد.
با وجود نیاز فوری به درمان، مسئولان زندان نه تنها امکانات درمانی لازم را در اختیار او قرار ندادهاند، بلکه به خانواده و نزدیکانش نیز اجازه ندادهاند داروهای مورد نیاز را از خارج زندان تهیه و به وی تحویل دهند.
چرا زندان گنبدکاووس به یکی از مراکز نگرانکننده برای زندانیان سیاسی تبدیل شده است؟
گزارشهای متعدد از زندان گنبدکاووس نشان میدهد که فشار بر زندانیان سیاسی در این زندان طی ماههای اخیر افزایش یافته است. منابع حقوق بشری بارها درباره شرایط نامناسب نگهداری، محرومیت از امکانات اولیه، محدودیتهای درمانی و برخوردهای تنبیهی با زندانیان هشدار دادهاند.
همچنین کمبود شدید مواد بهداشتی، وجود ساس و حشرات موذی و تراکم بالای زندانیان موجب گسترش بیماریهای مختلف در این بخش از زندان شده است. زندانیان سیاسی که در چنین شرایطی نگهداری میشوند، علاوه بر محرومیت از آزادی، با تهدیدهای جدی علیه سلامت جسمی و روانی خود نیز مواجه هستند.
ذوالفقار یزداندوست چگونه بازداشت شد؟
ذوالفقار یزداندوست، متولد سال ۱۳۶۰ در شهرستان آزادشهر استان گلستان، متأهل و دارای یک فرزند است. وی در خردادماه ۱۴۰۳ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و پس از بازجویی به زندان گنبدکاووس منتقل شد.
در یکی از پروندههای قضایی، دادگاه وی را به اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی» به یک سال حبس، ۷۴ ضربه شلاق و پرداخت ۲۰۰ میلیون تومان جریمه نقدی محکوم کرد. او در پروندهای دیگر نیز به یک سال زندان محکوم شد.
حکم شلاق این زندانی سیاسی به دستور قاضی جلالیتبار در دیماه ۱۴۰۳ و بار دیگر در سوم اردیبهشت ۱۴۰۴ اجرا شد؛ موضوعی که خود با انتقادهای گسترده فعالان حقوق بشر روبهرو شد.
پروندهسازی جدید علیه زندانیان سیاسی چه ابعادی دارد؟
ذوالفقار یزداندوست و چند زندانی سیاسی دیگر در تاریخ ۱۹ خردادماه ۱۴۰۴ به بازداشتگاه اطلاعات منتقل شدند. بر اساس گزارشها، آنان طی حدود دو هفته تحت بازجویی و فشار قرار گرفتند و سپس بار دیگر به قرنطینه زندان بازگردانده شدند.
پس از بازگرداندن این زندانیان، پرونده جدیدی علیه آنان با عنوان «اخلال در نظم زندان» تشکیل شد. بر اساس ادعای مطرحشده از سوی مسئولان، این زندانیان متهم شدهاند که تصویر خامنهای را در نمازخانه زندان به آتش کشیدهاند.
در حال حاضر ذوالفقار یزداندوست همچنان در قرنطینه زندان گنبدکاووس نگهداری میشود و وضعیت پرونده جدید او نیز در هالهای از ابهام قرار دارد.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
پرونده شهرک اکباتان؛ صدور حکم اعدام برای چهار متهم در دادگاه انقلاب تهران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
متن کامل اعلامیه جهانی حقوق بشر
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴
آرشیو قضات مرگ ـ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلمهای تکاندهنده + فیلمهای افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اولین ویدئوی ۳ بعدی بند ۲۰۹ زندان اوین؛ قسمت اول: ساختمان و ساختار بندها
ابهامات حقوقی پرونده
انتقال طولانیمدت یک زندانی سیاسی به قرنطینه و نگهداری او در شرایطی که سلامت جسمیاش به خطر افتاده، یکی از مهمترین ابهامهای این پرونده است. همچنین تشکیل پرونده جدید در حالی که زندانی در بازداشت به سر میبرد، نیازمند ارائه مستندات و تضمین دسترسی به حقوق دفاعی است.
از سوی دیگر، محروم کردن زندانی از درمان و جلوگیری از دسترسی او به دارو، پرسشهای جدی درباره رعایت قوانین داخلی و مسئولیت مقامات زندان ایجاد میکند.
مواد قانونی مرتبط
بر اساس اصل ۲۲ قانون اساسی، جان، حیثیت و حقوق اشخاص از تعرض مصون است.
اصل ۳۹ قانون اساسی نیز هرگونه هتک حرمت و رفتار تحقیرآمیز نسبت به افراد بازداشتشده یا زندانی را ممنوع اعلام کرده است.
همچنین آییننامه سازمان زندانها، مسئولان زندان را موظف میکند خدمات درمانی، بهداشتی و مراقبت پزشکی لازم را در اختیار زندانیان قرار دهند و در موارد ضروری آنان را به مراکز درمانی اعزام کنند.
موارد نقض قانون
محروم کردن زندانی بیمار از دسترسی به درمان و دارو.
نگهداری زندانی در محیطی آلوده و بیماریزا.
عدم رعایت استانداردهای بهداشتی مقرر در آییننامه زندانها.
تشکیل پرونده جدید بدون شفافیت کافی درباره روند رسیدگی.
اعمال فشار مضاعف بر زندانیان سیاسی از طریق انتقال به قرنطینه و محدودیتهای تنبیهی.
کوتاهی در حفظ سلامت و امنیت زندانیان.
پرونده ذوالفقار یزداندوست نمونهای از نگرانیهای گسترده درباره وضعیت زندانیان سیاسی در زندان گنبدکاووس است. محرومیت از درمان، نگهداری در محیط آلوده، شیوع بیماری و بیتوجهی به سلامت زندانیان از منظر حقوق بشری مصداق رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز تلقی میشود.
مواد نقضشده
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر: ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی یا تحقیرآمیز؛ محرومیت از درمان و نگهداری در شرایط بیماریزا میتواند مصداق این نقض باشد.
ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر: حق برخورداری از امنیت و سلامت فردی.
ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: ضرورت رفتار انسانی و محترمانه با افراد محروم از آزادی.
قواعد ماندلا سازمان ملل: زندانیان باید به خدمات درمانی و بهداشتی مشابه افراد خارج از زندان دسترسی داشته باشند.
ادامه نگهداری ذوالفقار یزداندوست در شرایط فعلی، در کنار گزارشهای متعدد از فشار بر زندانیان سیاسی در زندان گنبدکاووس، نگرانیها درباره سلامت و امنیت این زندانی و دیگر زندانیان سیاسی را بیش از پیش افزایش داده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
.jpg)
.jpg)
