اطلاعات تازه از بند ۳۷ واحد ۳ زندان قزلحصار، از نگهداری حدود ۱۸۷ زندانی، حضور ۱۷ معترض محکوم به اعدام، غذای ناکافی، محدودیت هواخوری و اخاذی از زندانیان خبر می‌دهد
کانون حقوق بشر ایران، جمعه اول آبان‌ماه ۱۴۰۵ – اطلاعات رسیده از بند ۳۷ زندان قزلحصار نشان می‌دهد حدود ۱۸۷ زندانی در این سالن نگهداری می‌شوند. در میان آنان، دست‌کم ۱۷ نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ حضور دارند که برای همگی حکم اعدام صادر شده است.
زندانیان این سالن تنها یک ساعت در روز و آن هم از ساعت هفت تا هشت صبح به هواخوری دسترسی دارند. غذای کم‌حجم و بی‌کیفیت، قطع طولانی آب، فشار مالی و برداشتن وسایل شخصی زندانیان، از دیگر مشکلات ثبت‌شده در این بند است.
گزارش‌های پیشین نیز ازانتقال بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴ به بند ۳۷ زندان قزلحصار و نگهداری آنان در شرایط امنیتی خبر داده بودند. اطلاعات تازه، ابعاد گسترده‌تری از وضعیت این سالن و خطر فوری پیش روی زندانیان محکوم به اعدام را آشکار می‌کند.
۱۷ معترض محکوم به اعدام در بند ۳۷ زندان قزلحصار
در بند ۳۷ واحد ۳، دست‌کم ۱۷ نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ با حکم اعدام نگهداری می‌شوند. اسامی ثبت‌شده آنان عبارت است از:
۱. مهدی نامی
۲. سیروان شعبانی
۳. فریبرز رسولی
۴. پوریا توسلی
۵. شهاب زهدی
۶. سعید پناهی
۷. خسرو محمدنیا
۸. مسعود توشمالانی
۹. جاوید اسدی
۱۰. محمدرضا طبری
۱۱. مسعود نعمت‌زاده
۱۲. امیرحسین غلامشاهی
۱۳. صادق حسینی
۱۴. امیرعلی حسینی
۱۵. امیر زارع
۱۶. محمدرضا عبدالله‌پور
۱۷. حسین حق‌پرست
نگهداری هم‌زمان این تعداد معترض محکوم به اعدام در یک سالن، نگرانی درباره احتمال انتقال ناگهانی آنان به سلول انفرادی را افزایش داده است. انتقال به انفرادی معمولاً یکی از مراحل پیش از اجرای حکم اعدام است.
پیش‌تر نیز اطلاعاتی درباره شرایط بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴ در بند ۳۷ منتشر شده بود. این اطلاعات از تراکم جمعیت، برخوردهای خشونت‌آمیز، محدودیت تماس و شرایط نامناسب نگهداری حکایت داشت.
در گزارش‌های قبلی، شمار بازداشت‌شدگان اعتراضات در این بند حدود ۱۰۰ نفر اعلام شده بود. آمار تازه، جمعیت کلی سالن ۳۷ را حدود ۱۸۷ زندانی نشان می‌دهد.
باکس اطلاعاتی بند ۳۷ زندان قزلحصار
عنوان اطلاعات
محل نگهداری سالن ۳۷ واحد ۳ زندان قزلحصار
جمعیت تقریبی حدود ۱۸۷ زندانی
معترضان دارای حکم اعدام دست‌کم ۱۷ نفر
زمان هواخوری روزانه ساعت ۷ تا ۸ صبح
مدت هواخوری یک ساعت در روز
رئیس بند غفاری
وکیل‌بند سعید احمدی
اتهام وکیل‌بند سرقت مسلحانه
مهم‌ترین مشکلات غذای ناکافی، قطع آب، اخاذی و برداشتن وسایل
پول جمع‌آوری‌شده برای کولر یک میلیارد تومان
شمار کولرهای خریداری‌شده دو دستگاه؛ یک دستگاه از کار افتاده
وضعیت آب قطع روزانه از ساعت ۸ تا ۱۷ طی یک ماه
تنها یک ساعت هواخوری در ابتدای صبحهواخوری زندانیان بند ۳۷ زندان قزلحصار به یک ساعت در روز محدود شده است. زندانیان از ساعت هفت تا هشت صبح اجازه خروج از سالن دارند.
قرارگرفتن زمان هواخوری در ابتدای صبح، دسترسی زندانیان به نور کافی خورشید را محدود می‌کند. آنان بخش عمده شبانه‌روز را در فضای بسته و پرجمعیت سالن سپری می‌کنند.
محدودیت هواخوری برای زندانیانی که با حکم اعدام و فشار روانی دائمی روبه‌رو هستند، آثار جسمی و روانی بیشتری دارد. دسترسی منظم به هوای آزاد از الزامات اولیه نگهداری زندانیان محسوب می‌شود.
این محدودیت در شرایطی اعمال می‌شود که بند ۳۷ با جمعیت حدود ۱۸۷ نفر اداره می‌شود. تراکم جمعیت و حضور طولانی در فضای بسته، خطر بیماری و فرسودگی روانی را افزایش می‌دهد.
غذای کم‌حجم و غیرقابل‌استفاده
وضعیت غذای زندانیان یکی از مشکلات اصلی بند ۳۷ است. وعده‌های غذایی از نظر کیفیت، مقدار و ارزش غذایی پاسخگوی نیاز زندانیان نیست.
در یکی از وعده‌های ناهار، مرغ توزیع می‌شود. مرغ‌ها نپخته و بدبو هستند و بسیاری از زندانیان نمی‌توانند آنها را مصرف کنند.
برای هر ۳۰ زندانی تنها دو مرغ کوچک اختصاص می‌یابد. این میزان حتی در صورت برخورداری از کیفیت مناسب نیز برای تأمین غذای ۳۰ نفر کافی نیست.
در وعده قیمه، محتویات غذا عمدتاً شامل آب، رب گوجه و سیب‌زمینی است. گوشت موجود در قابلمه‌ها جدا و در اختیار وکیل‌بند قرار می‌گیرد.
زندانیان دیگر سهمی از گوشت دریافت نمی‌کنند. در روزهای دیگر بادمجان یا خورش سبزی در اختیار آنان قرار می‌گیرد.
خورش سبزی با موادی نامناسب تهیه می‌شود و کیفیت بسیار پایینی دارد. غذا به‌اندازه‌ای نامطلوب است که بسیاری از زندانیان از خوردن آن صرف‌نظر می‌کنند.
این شرایط، زندانیانی را که توانایی خرید از فروشگاه ندارند، با گرسنگی مستمر مواجه کرده است. وابستگی به غذای زندان برای زندانیان کم‌درآمد، وضعیت آنان را دشوارتر می‌کند.
شام‌های ناچیز و فاقد ارزش غذایی کافی
وعده شام نیز مقدار بسیار محدودی دارد. در یکی از شب‌ها، سهم هر زندانی یک تخم‌مرغ آب‌پز همراه با نصف سیب‌زمینی است.
در شب دیگری، آش عدس به‌اندازه یک پیاله کوچک توزیع می‌شود. در این غذا جز چند عدد عدس، مواد غذایی دیگری وجود ندارد.
یک تکه پنیر همراه با یک نان لواش، دو سیب‌زمینی پخته یا یک پیاله کوچک لوبیا، دیگر وعده‌های شام هستند.
این برنامه غذایی فاقد تنوع، میوه، سبزی تازه، لبنیات کافی و منابع مناسب پروتئین است. ادامه چنین وضعیتی می‌تواند به ضعف جسمانی و کمبودهای تغذیه‌ای منجر شود.
اهمیت تغذیه مناسب برای زندانیان محکوم به اعدام بیشتر است. این افراد زیر فشار روانی مستمر قرار دارند و غذای ناکافی توان جسمی آنان را کاهش می‌دهد.
غفاری؛ رئیس بند ۳۷ زندان قزلحصار
ریاست بند ۳۷ بر عهده فردی به نام «غفاری» است. او از نیروهای پاسدار زندان و از عوامل اعمال فشار بر زندانیان این سالن معرفی شده است.
غفاری با همکاری وکیل‌بند، بر بخش‌هایی از زندگی روزانه زندانیان کنترل دارد. اخاذی برای خرید وسایل ضروری، قطع آب و برداشتن اموال زندانیان، در دوره مسئولیت او انجام شده است.
نبود نظارت مستقل، امکان تکرار این اقدامات را فراهم کرده است. زندانیان نیز به‌دلیل ترس از تنبیه، انتقال یا تشکیل پرونده، امکان شکایت مؤثر ندارند.
شکایت به مسئولان همان زندان نیز نتیجه مشخصی ندارد. ساختار داخلی بند، عملاً زندانیان را در برابر مسئولان و وکیل‌بند بدون حمایت باقی گذاشته است.
گزارش‌ها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
لیست و مشخصات کامل زندانیان سیاسی اعدام شده از سال ۱۴۰۰ تا کنون
فهرست جامع زندانیان محکوم به اعدام – زندانیان سیاسی و بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴
آرشیو قضات مرگ قضات صادر کننده احکام اعدام در ایران
آخرین خبرهای بازداشت شدگان اعتراضات
جهان بداند در ایران چه گذشت! فیلم‌های تکان‌دهنده + فیلم‌های افزوده جدید از کشتار اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
محسن واحدیان عظیمی؛ بازپرس بی‌رحم پرونده‌های امنیتی در مشهد
گزارشگر ویژه سازمان ملل با اعتصاب غذای ۲۴ ساعته به کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» پیوست
سعید احمدی؛ وکیل‌بند سالن ۳۷
وکیل‌بند سالن ۳۷ زندانی‌ای به نام سعید احمدی است. اتهام او سرقت مسلحانه عنوان شده و همکاری نزدیکی با غفاری دارد.
وکیل‌بند به‌جای انتقال مشکلات زندانیان به مسئولان، در اعمال فشار علیه آنان نقش دارد. تقسیم نامناسب غذا و برخورد با زندانیان نیز زیر نظر او انجام می‌شود.
سپردن اختیار بند به زندانی دارای اتهام خشن، امنیت سایر زندانیان را به خطر می‌اندازد. این مسئله برای معترضان محکوم به اعدام، فشار مضاعفی ایجاد می‌کند.
اصل تفکیک جرائم نیز در این وضعیت نادیده گرفته شده است. زندانیان سیاسی و معترضان نباید زیر سلطه زندانی متهم به سرقت مسلحانه نگهداری شوند.
اخاذی یک میلیارد تومانی برای خرید دو کولر
در تابستان، غفاری و سعید احمدی زندانیان را برای خرید دو کولر آبی تحت فشار قرار دادند. در مجموع یک میلیارد تومان از زندانیان دریافت شد.
قیمت هر کولر بیشتر از ۱۰۰ میلیون تومان نبود. بااین‌حال، بخش بزرگی از پول جمع‌آوری‌شده به خرید تجهیزات سالن اختصاص پیدا نکرد.
تنها دو کولر به بند منتقل شد و سرنوشت باقی پول مشخص نشد. یکی از کولرها نیز پس از حدود یک ماه سوخت و از کار افتاد.
در نتیجه، زندانیان با وجود پرداخت مبالغ سنگین، همچنان از سیستم سرمایشی مناسب محروم ماندند. هزینه امکاناتی که باید توسط سازمان زندان‌ها تأمین شود، از خود زندانیان گرفته شد.
زندانیان برای پرداخت این مبالغ به خانواده‌های خود وابسته‌اند. اخذ پول برای امکانات ضروری، فشار اقتصادی را به خانواده‌های آنان نیز منتقل می‌کند.
قطع روزانه آب و درخواست پول برای تانکربرای مدت حدود یک ماه، آب بند از ساعت هشت صبح تا پنج بعدازظهر قطع می‌شد. زندانیان در این ساعات به آب کافی دسترسی نداشتند.
قطع آب، استفاده از سرویس‌های بهداشتی، استحمام و نظافت سالن را با مشکل جدی مواجه کرد. این وضعیت در محیط پرجمعیت زندان، خطر گسترش بیماری را افزایش می‌دهد.
پس از قطع آب، از زندانیان خواسته شد هر نفر ۵۰۰ میلیون تومان برای خرید تانکر پرداخت کند. تأمین آب آشامیدنی و بهداشتی، مسئولیت مستقیم مدیریت زندان است.
استفاده از نیاز حیاتی زندانیان برای گرفتن پول، شکل دیگری از فشار و اخاذی محسوب می‌شود. زندانی نباید برای برخورداری از آب، کولر یا غذای مناسب پول پرداخت کند.
برداشتن وسایل زندانیان هنگام هواخوری
غفاری و وکیل‌بند، زندانیان را گاهی بدون اطلاع قبلی به هواخوری می‌فرستند. در غیاب آنان، وسایل شخصی داخل سالن برداشته می‌شود.
سیگار، کنسرو، آب‌میوه، لیوان و دیگر کالاهای خریداری‌شده زندانیان از جمله وسایلی هستند که ناپدید می‌شوند.
این وسایل با پول زندانیان یا خانواده‌های آنان تهیه شده است. بسیاری از خانواده‌ها با دشواری مالی، هزینه خرید مواد غذایی و اقلام ضروری را تأمین می‌کنند.
برداشتن این اموال، محروم‌کردن زندانیان از دارایی شخصی آنان است. نبود سازوکار ثبت، شکایت و جبران خسارت، امکان تداوم این اقدامات را فراهم کرده است.
بررسی حقوقی وضعیت بند ۳۷ زندان قزلحصار بر اساس قوانین داخلی
قوانین دیکتاتوری حاکم به‌دلیل محدودکردن حقوق انسان‌ها همواره مورد انتقاد بوده‌اند. بررسی این وضعیت به معنای تأیید قوانین نیست، بلکه رعایت‌نشدن حتی همین مقررات را نشان می‌دهد.
ابهامات حقوقی: نحوه صدور احکام اعدام، دسترسی زندانیان به وکیل انتخابی و امکان اعتراض مؤثر به احکام روشن نیست.
مواد قانونی: اصول ۲۲، ۳۵، ۳۷، ۳۸ و ۳۹ قانون اساسی بر مصونیت اموال، حق وکیل، اصل برائت و منع رفتار تحقیرآمیز تأکید دارند. مواد ۱۳۷، ۱۴۰، ۱۴۱ و ۱۴۹ آیین‌نامه زندان‌ها نیز به تغذیه، بهداشت و نگهداری اموال زندانیان مربوط‌اند.
موارد نقض: غذای ناکافی، قطع آب، اخذ پول برای امکانات ضروری و برداشتن وسایل شخصی با این مقررات تعارض دارد.
نقض حقوق بشر در بند ۳۷ زندان قزلحصار
نگهداری ۱۷ معترض محکوم به اعدام در شرایط پرجمعیت، همراه با تغذیه نامناسب و فشار مستمر، نقض حقوق بنیادین آنان است.
نقض حق حیات: احکام اعدام، ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۶ میثاق حقوق مدنی و سیاسی را نقض می‌کنند.
نقض ممنوعیت رفتار غیرانسانی: غذای ناکافی و قطع آب با ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر تعارض دارد.
نقض حق دادرسی عادلانه: نبود شفافیت درباره محاکمه‌ها، ماده ۱۰ اعلامیه و ماده ۱۴ میثاق را نقض می‌کند.
نقض قواعد نلسون ماندلا: محدودیت هواخوری و محرومیت از آب، غذا و امکانات مناسب با استانداردهای نگهداری زندانیان مغایر است.
خانواده‌های زندانیان بند ۳۷ می‌توانند اطلاعات مربوط به سایر زندانیان و فشارهای اعمال‌شده را در اختیار کانون حقوق بشر قرار دهند. انتشار این اطلاعات برای ثبت وضعیت زندانیان، به‌ویژه محکومان به اعدام، ضروری است.
از تمامی کسانی که با پذیرش خطر و دشواری، اطلاعات بند ۳۷ زندان قزلحصار را منتقل کرده‌اند، قدردانی می‌شود.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
.jpg)
.jpg)