مراسم چهلم سعید توکلی و پیام رخبخش از جانباختگان راه آزادی در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، در شیراز در حالی برگزار شد که در یک مراسم خانواده تحت فشار و بازداشت قرار گرفتند و در مراسم دیگر، شرکتکنندگان با لباس سفید و رقص اعتراضی سوگواری کردند
کانون حقوق بشر ایران، جمعه اول اسفندماه ۱۴۰۴ – همزمان با تداوم پیامدهای اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، مراسم چهلم دو جانباخته راه آزادی سعید توکلی و پیام رخ منش در دارالرحمه شیراز با دو صحنه متفاوت اعتراضی برگزار شد؛ در یک مراسم، نیروهای امنیتی خانواده را بازداشت کردند و در مراسم دیگر، شرکتکنندگان با لباس سفید و رقص اعتراضی واکنش نشان دادند.
مردم در مراسم شعار میدادند:
قسم به خون یاران ایستاده ایم تا پایان
هر یک نفر کشته بشه هزار نفر پشتشه
خامنه ای قاتل -زهی خیال باطل
میکشم می کشم انکه برادرم کشت
بازداشت خانواده و تدابیر امنیتی در چهلم سعید توکلی
مراسم چهلم جانباخته راه آزادی، سعید توکلی، روز پنجشنبه ۳۰ بهمنماه ۱۴۰۴ در دارالرحمه شیراز برگزار شد. این مراسم در میان تدابیر شدید امنیتی برگزار گردید. پیش از آغاز مراسم، نیروهای امنیتی پدر، مادر و خواهر وی را بازداشت کردند و اجازه حضور در مراسم فرزندشان را به آنان ندادند.
به گفته عمه سعید توکلی که در میان جمعیت سخن گفت، دو روز پیش از مراسم، مأموران نیمهشب وارد منزل آنان شده و اعضای خانواده را به اطلاعات منتقل کردهاند. او اعلام کرد تنها پسر خانواده بوده و اکنون پدر، مادر و خواهر وی در بازداشت هستند. بنا بر این روایت، از خانواده خواسته شده بود در مصاحبهای اعلام کنند که فرزندشان بسیجی بوده و توسط معترضان کشته شده است. خانواده این درخواست را نپذیرفتهاند.
عمه جانباخته راه آزادی سعید توکلی در مراسم وی گفت:
« پدرومادروخواهرش نیستن
در واقع دو روزقبل نیمه شب ریختن توخونهشون .پدر و مادر و خواهر اون رو بردن اطلاعات. یعنی شمر هم اینکار را نکردکه تو چهلم تنها پسرش که کشتین نباشه و من خیلی حالم بد شد.
یک خواهر ازش مونده تک پسر بوده که شهید شده و الان پدر و مادر و خواهر تو بازداشت هستن چون گفتن باید مصاحبه کنن بگن بسیجی بوده قبول نکردن روز قبلش میبرنتشون اطلاعات و نیمهشب میریزن و میبرنتشون»
بر اساس گزارشهای موجود، فشار بر خانواده برای تغییر روایت رسمی از نحوه جانباختن سعید توکلی ادامه داشته است. هنگامی که خانواده با این خواسته مخالفت کردند، بازداشت شدند. این اقدام در چارچوب فضای امنیتی حاکم بر مراسمهای مرتبط با اعتراضات سراسری ارزیابی میشود.
شیراز – فیلم بازداشت و سربه نیستکردن دختر معترض در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴
اسامی و مشخصات جانباختگان اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴؛
گزارش مستند آتش زدن بازار رشت و به رگبار بستن مردم در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + فیلم
فیلم لحظه شلیک بیرحمانه به سر و قلب دختران معترض در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران؛ هولوکاست در قرن ۲۱
فیلم به رگبار بستن وحشیانه مردم در فردیس کرج در اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ توسط پاسداران
فیلم شلیک از فاصله یک متری به ۲جوان معترض در مشهد؛ سندی دیگر از سرکوب خونین اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + عکسها
تهران قلب اعتراضات سراسری ایران؛ فیلمهای تکاندهنده یک شب پرتنش
فیلم تکان دهنده شلیک گلوله توسط پاسداران به قلب دختر معترض در تهران – اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
فیلم شلیک بیمحابای تیر مستقیم جنگی پاسداران و لباس شخصیها به مردم در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
فیلم تکان دهنده حمله وحشیانه بسیجیهای قمه بدست به دختر معترض و قمه زدن به سر او در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
فیلم تکاندهنده شلیک با سلاح سنگین به سر جوان معترض و متلاشی شدن مغز او در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
لباس سفید و رقص اعتراضی در چهلم پیام رخبخش
در همان روز، مراسم چهلم جانباخته راه آزادی، پیام رخبخش، نیز در دارالرحمه شیراز برگزار شد. پیام رخبخش متولد و ساکن شیراز بود. این مراسم با الگویی متفاوت از سوگواری برگزار شد.
در مراسم پیام رخبخش، شرکتکنندگان لباس سفید پوشیده بودند و رقص محلی اجرا کردند. مادر وی نیز در میان جمعیت حضور داشت و در مرکز اجرای رقص قرار گرفت. این شیوه برگزاری، تصویری متفاوت از آیین سوگواری مرتبط با اعتراضات سراسری ارائه داد.
در پی سرکوب خونین اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ و جانباختن شمار زیادی از شهروندان، ویدیوهایی از مراسم خاکسپاری و بزرگداشت قربانیان منتشر شده است که الگوهای متفاوتی از سوگواری جمعی را نشان میدهد. رقصهای اعتراضی بهعنوان واکنشی اجتماعی به این سرکوب توصیف شدهاند.
رقص بهعنوان الگوی سوگواری جمعی در اعتراضات سراسری
در تحلیلهای اجتماعی منتشرشده، رقص بهعنوان یکی از اشکال تاریخی سوگواری جمعی در جامعه ایرانی مورد اشاره قرار گرفته است. منابع تاریخی و پژوهشهای مردمنگارانه، حرکت موزون را بخشی از بیان جمعی احساسات در دورههای مختلف تاریخی دانستهاند.
در این چارچوب، آیینهایی مانند سوگ سیاوش در روایتهای کهن و شواهد باستانشناختی از محوطههایی مانند تپههای سیلک، گیان و موسیان، نشاندهنده سابقه استفاده از حرکت بدن برای بیان غم و همبستگی اجتماعی است. در روزهای اخیر، این الگو در قالب مراسم مرتبط با جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بازتولید شده است.
واکنش اجتماعی به سرکوب خونین اعتراضات سراسری
شیوه برگزاری این مراسمها بهعنوان واکنشی اجتماعی به سرکوب خونین اعتراضات سراسری ارزیابی میشود. خانوادهها با انتخاب این شکل از سوگواری تلاش میکنند روایت رسمی از جانباختگان را به چالش بکشند و بر هویت اجتماعی و انسانی آنان تأکید کنند.
در برابر روایتهای امنیتی که جانباختگان را با برچسبهای سیاسی معرفی میکند، این آیینها بر زندگی و خواستههای آنان تمرکز دارد. همین امر باعث شده مراسمهای چهلم، از سطح یک سوگواری خصوصی فراتر رود و به بخشی از کنش اجتماعی مرتبط با اعتراضات سراسری تبدیل شود.
پیشتر عفو بینالملل در واکنش به این الگوهای سوگواری نوشته بود که ابراز سوگواری و سرکشی پس از کشتارهای اعتراضی، شکلی از مقاومت در برابر دستگاه سرکوب است و خانوادهها از طریق این آیینها روایت رسمی را به چالش میکشند
برخورد امنیتی با مراسمهای چهلم و بازداشت خانوادهها، در کنار محدودسازی آیینهای سوگواری، با تعهدات بینالمللی حقوق بشر در تعارض قرار دارد و حقوق بنیادین مرتبط با آزادی بیان و تجمع را محدود میکند.
نقض حق آزادی تجمع مسالمتآمیز – ماده ۲۱ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: اعمال تدابیر امنیتی و بازداشت خانوادهها مانع برگزاری آزادانه مراسم شده است.
نقض حق آزادی بیان – ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: فشار برای تغییر روایت جانباختگان، آزادی بیان خانوادهها را محدود میکند.
نقض حق مصونیت از بازداشت خودسرانه – ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی: بازداشت اعضای خانواده بدون توضیح شفاف حقوقی، با اصول منع بازداشت خودسرانه در تعارض است.
برگزاری این مراسمها در بستر اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ نشان میدهد که آیینهای سوگواری به عرصهای از تقابل روایتها و استمرار مطالبات اجتماعی تبدیل شده است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
.jpg)
.jpg)
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر