بیش از ۴۰ روز از اعدام شش زندانی سیاسی میگذرد؛ اعدامهایی که در اوج جنگ و بحران منطقهای، بازتاب گستردهای در رسانههای جهان و منطقه یافت و بار دیگر توجه افکار عمومی را به سرکوب معترضان و استفاده سیاسی از مجازات اعدام در ایران جلب کرد
کانون حقوق بشر ایران، پنجشنبه ۲۴ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ – در حالی که طی هفتههای گذشته اخبار ایران و تحولات منطقهای در صدر رسانههای جهان قرار داشت، خبر اعدام زندانیان سیاسی بخصوص شش زندانی سیاسی در ایران به یکی از مهمترین موضوعات خبری در رسانههای بینالمللی، منطقهای و فارسیزبان تبدیل شد. اکنون بیش از ۴۰ روز از اعدام شش زندانی سیاسی میگذرد؛ زندانیانی که به گفته نهادهای حقوق بشری و فعالان سیاسی، به دلیل ایستادگی بر مواضع خود و در روندی امنیتی اعدام شدند.
اعدام شش زندانی سیاسی در شرایطی انجام شد که فضای خبری منطقه عمدتاً تحت تأثیر جنگ و تنشهای نظامی قرار داشت. با این حال، این اعدامها نهتنها در رسانههای داخلی حکومت، بلکه در رسانههای معتبر جهانی و منطقهای نیز بازتاب گسترده یافت.
خبرگزاریهایی چون رویترز، آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه، در کنار رسانههایی مانند فاکسنیوز، واشنگتنپست، بیبیسی، انبیسی، یورونیوز، دویچهوله و هیل آمریکا، خبر این اعدامها را پوشش دادند.
در سطح منطقه نیز رسانههایی چون الشرقالاوسط، العربیه، البیسی لبنان، شبکه TRT ترکیه و رسانههای کردی از جمله فرات و ANF News به این موضوع پرداختند. همزمان، تقریباً تمامی رسانههای فارسیزبان خارج از کشور نیز این خبر را بهطور گسترده منعکس کردند.
فعالان حقوق بشر میگویند آنچه در مرکز این بازتاب جهانی قرار داشت، نه فقط خود اعدامها، بلکه پیام سیاسی و اجتماعی آن بود؛ اینکه این زندانیان به دلیل پافشاری بر مواضع خود اعدام شدهاند.
شش زندانی سیاسی اعدامشده چه کسانی بودند؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، شش تن از زندانیان سیاسی اعدامشده شامل وحید بنیعامریان، محمد تقوی، بابک علیپور، پویا قبادی، ابوالحسن منتظر و اکبر دانشور از اعضای سازمان مجاهدین بودند. گزارشها نشان میدهد که از آخرین بازداشت این افراد بیش از ۲۴ ماه گذشته بود و آنان طی این مدت در بازداشت و زندان بهسر میبردند.
نهادهای حقوق بشری پیشتر بارها نسبت به وضعیت این زندانیان هشدار داده و اعلام کرده بودند که پروندههای آنان در فضایی امنیتی و غیرشفاف مورد رسیدگی قرار گرفته است. فعالان سیاسی میگویند اعدام این زندانیان، صرفاً حذف چند مخالف سیاسی نبود، بلکه پیامی آشکار به جامعه معترض و جوانان ناراضی محسوب میشد.
انعکاس رسانههای جهانی از اعدام این شش زندانی سیاسی چه بود؟
انتشار ویدئوی سرودخوانی شش زندانی سیاسی و مجاهد خلق: وحید بنیعامریان، بابک علیپور، ابوالحسن منتظر، پویا قبادی، اکبر دانشورکار و محمد تقوی در آستانه اعدام در زندان قزلحصار، یکی از این لحظات تاریخساز است. این حماسه نه تنها در دا خل مرزها، بلکه در رسانههای معتبر بینالمللی بازتابی گسترده یافت و بار دیگر چهره عریان سرکوب و در عینحال، شکستناپذیری مقاومت سازمانیافته را به جهان نشان داد.
به چالش کشیدن هیبت مرگ
رسانههای بینالمللی با شگفتی از روحیهای یاد کردند که حتی در برابر چوبه دار نیز تسلیم نشد. در زیر خلاصهای از انعکاس چند رسانه آمده است:
نیویورک پست:
ویدیویی که بهصورت مخفیانه از داخل یکی از بدنامترین زندانهای ایران خارج شده، لحظهای را ثبت کرده است که ۶مخالف حکومت، در برابر رژیم با آواز ایستادگی کردند.
شبکه BFMTV فرانسه : شش مخالف ایرانی تا لحظه مرگ رژیم را به چالش کشیدند.
مردانی که به اعدام محکوم شدهاند در روزهای پایان زندگی سرود میخوانند. این تصویر مقاومت و سربلندی آنها و بسیار قدرتمند است
تلویزیون فرانسه:
اعضای «مجاهدین خلق» در یکقدمی چوبه دار با غرور سرود مقاومت خواندند و جاودانه شدند!
نیویورک پست:
۶ تسلیمناپذیر ایرانی پیش از اعدام، سرود خواندند: «تخت ستمگر فرو خواهد ریخت.
ساندیتایمز:
در سندی از گروه بنیعامریان که اوایل این ماه اعدام شد، آمده است ما در طول تاریخ ایران صدها هزار بار اعدام شدهایم بنابراین اگر سرنوشت چنین رقم بزند که بار دیگر صدها هزار بار ما را اعدام کنید، به امید پیروزی یک جمهوری دموکراتیک و آزادی و شکوفایی این میهن اسیر.
گاردین نیز در گزارشی، به روند فزاینده اعدامهای سیاسی در ایران تحت حاکمیت دیکتاتوری حاکم پرداخت. این گزارش با استناد به شهادتهای بابک علیپور، زندانی سیاسی که اخیراً به همراه همسلولیاش پویا قبادی به دار آویخته شد، پرده از جنایات این حکومت در زندانهای گوهردشت و قزلحصار برمیدارد.
خون این قهرمانان، بار دیگر بر این حقیقت صحه گذاشت که در نبرد میان «طناب دار» و «ترانه آزادی»، این دومی است که در گوش تاریخ طنینانداز میماند.
چرا حکومت در اوج جنگ دست به این اعدامها زد؟
تحلیلگران سیاسی معتقدند اجرای این اعدامها در بحبوحه جنگ و بحران منطقهای، اقدامی حسابشده از سوی حاکمیت برای کنترل فضای داخلی بوده است. به گفته ناظران، سران حکومت بهخوبی میدانند که جنگ خارجی دیر یا زود متوقف خواهد شد، اما بحران اصلی آنان در داخل کشور و در برابر جامعه معترض ادامه دارد.
فعالان سیاسی میگویند حاکمیت نگران شکلگیری دور تازهای از اعتراضات سراسری پس از پایان فضای جنگی است؛ اعتراضاتی که میتواند در شرایط ضعف اقتصادی، بحران مشروعیت و شکافهای درونی حکومت، ابعاد گستردهتری پیدا کند.
در همین چارچوب، اعدام زندانیان سیاسی بهعنوان ابزاری برای ایجاد رعب و جلوگیری از پیوند نیروهای معترض و شورشی جامعه ارزیابی میشود.
برخی تحلیلگران معتقدند حکومت تلاش دارد با تشدید سرکوب و اجرای احکام اعدام، مانع گسترش اعتراضات و سازمانیافتگی نیروهای مخالف شود؛ بهویژه در شرایطی که بحران اقتصادی و اجتماعی بهسرعت در حال گسترش است.
گزارشها و اخبار مرتبط با نقض حقوق بشر در ایران
اعـدام محراب عبداللهزاده در ارومیه؛ اجرای حکم مرگ برای بازداشتشده اعتراضات ۱۴۰۱ بر پایه اعترافات اجباری
اعـدام عرفان کیانی در اصفهان؛ ابهام در روند دادگاه و ادامه موج احکام مرگ علیه بازداشتشدگان اعتراضات
اعـدام عامر رامش در زندان زاهدان؛ پایان پروندهای پرابهام با ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری
انتقال مخفیانه دهها زندانی به زندان قزلحصار؛ نگرانیها درباره تحرکات مشکوک در واحد امنیتی ۳ افزایش یافت
صدور حکم اعدام برای سعید زارعی کردشولی، حمیدرضا فتحی، عبدالرضا فتحی و حمیدرضا ثابت رای، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در شیراز
عبدالجلیل شهبخش اعدام شد؛ ابهام کامل در روند بازداشت، دادگاه و دادرسی این زندانی سیاسی
اعـدام ناصر بکرزاده و یعقوب کریمپور پس از پروندههای مبتنی بر اعترافات اجباری
اعـدام سه زندانی سیاسی در مشهد؛ اجرای احکام مرگ برای بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۴ پس از شکنجه و فریب خانوادهها
اعدام زندانیان سیاسی چه هزینهای برای حکومت داشته است؟
فعالان حقوق بشر و تحلیلگران سیاسی میگویند اگرچه حکومت با اجرای این اعدامها تلاش کرده فضای رعب ایجاد کند، اما در مقابل هزینه سنگینی نیز پرداخته است. به باور آنان، انعکاس گسترده این اعدامها در رسانههای جهانی و واکنش نهادهای بینالمللی، بار دیگر پرونده نقض حقوق بشر در ایران را در سطح بینالمللی برجسته کرد.
همزمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، مای ساتو، به همراه شماری از شخصیتهای سیاسی، پارلمانترها و نهادهای حقوق بشری نسبت به این اعدامها واکنش نشان داده و مواضع انتقادی خود را اعلام کردند.
تحلیلگران میگویند حکومت میداند که اعدام این زندانیان نه پایان ماجرا، بلکه آغاز موج تازهای از نفرت عمومی و محکومیت بینالمللی است. به گفته آنان، این زندانیان اکنون برای بخشی از جامعه معترض به نماد مقاومت و ایستادگی تبدیل شدهاند و نام آنان در حافظه سیاسی اعتراضات باقی خواهد ماند.
چرا ادامه اعدامها نشانه هراس از اعتراضات سراسری است؟
در ماههای اخیر، افزایش اجرای احکام اعدام، بهویژه در پروندههای سیاسی و امنیتی، نگرانی نهادهای حقوق بشری را افزایش داده است.
فعالان سیاسی معتقدند تشدید اعدامها در شرایط کنونی بیش از هر چیز نشانه هراس حکومت از بازگشت اعتراضات سراسری است؛ اعتراضاتی که در صورت تشدید بحران اقتصادی و اجتماعی، میتواند بار دیگر خیابانها را به صحنه تقابل میان مردم و حکومت تبدیل کند.
به گفته آنان، حکومت تلاش میکند با سرکوب شدید، بازداشتهای گسترده و اجرای احکام اعدام، مانع شکلگیری موج تازه اعتراضات شود، اما همزمان با افزایش نارضایتی عمومی و فشارهای اقتصادی روبهرو است.
اعدام شش زندانی سیاسی در شرایطی انجام شد که نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به نبود دادرسی عادلانه، روندهای امنیتی و استفاده سیاسی از مجازات اعدام هشدار داده بودند. فعالان حقوق بشر میگویند استفاده از اعدام برای مقابله با مخالفان و معترضان، نقض آشکار حق حیات و بخشی از سیاست سرکوب سازمانیافته است.
مواد نقضشده:
نقض حق حیات – ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
هر انسان حق زندگی و امنیت دارد. اجرای اعدامهای سیاسی در روندهای غیرشفاف قضایی، ناقض این حق بنیادین است.
نقض حق دادرسی عادلانه – ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
رسیدگی امنیتی و نبود دادگاه مستقل و بیطرف، اصول دادرسی منصفانه را نقض میکند.
نقض ممنوعیت شکنجه و اعتراف اجباری – ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:
گزارشهای مربوط به فشارهای امنیتی و اعترافات اجباری در پروندههای سیاسی، مصداق نقض ممنوعیت شکنجه است.
نقض آزادی عقیده و فعالیت سیاسی – میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
استفاده از مجازات اعدام علیه مخالفان سیاسی و معترضان، ناقض آزادیهای بنیادین سیاسی و مدنی است.
نقض اصل تناسب مجازات – اصول بنیادین حقوق بشر:
صدور و اجرای حکم مرگ در پروندههای سیاسی، با معیارهای حقوق بشری و اصل تناسب مجازات مغایرت دارد.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
.jpg)
.jpg)
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر