در پی تداوم سرکوب اعتراضات سراسری در سال ۱۴۰۴، اتحادیه اروپا در آستانه تصمیمگیری برای قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست تروریستی قرار گرفته است؛ اقدامی که میتواند پیامدهای سیاسی، حقوقی و بینالمللی گستردهای بههمراه داشته باشد
سپاه پاسداران و تصمیم تاریخی اتحادیه اروپا
کانون حقوق بشر ایران، پنج شنبه ۹ بهمنماه ۱۴۰۴ – اتحادیه اروپا (EU) در آستانه اتخاذ تصمیمی تاریخی است که میتواند سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار دهد. این موضوع در نشست وزیران خارجه اتحادیه در بروکسل در دستور کار است و احتمال آنکه نام سپاه پاسداران بهصورت رسمی در این فهرست قرار گیرد بالا گزارش میشود. چنین تصمیمی، در واکنش به نقش سپاه پاسداران در سرکوب خونین اعتراضات سراسری و فعالیتهای فرامرزی این سازمان، پیامدهای گستردهای در عرصه سیاسی، امنیتی و حقوق بشری خواهد داشت.
طبق گزارشها، فرانسه رسماً اعلام کرده از قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی حمایت میکند. همچنین کشورهای ایتالیا، آلمان و سوئد نیز مواضع حمایتی خود از این طرح را قبلاً اعلام کردهاند. اگر این تصمیم با رأی «اتفاق نظر» اعضای اتحادیه همراه شود، شامل ممنوعیت ورود به قلمرو اتحادیه، توقیف داراییها و اعمال تحریمهای مالی علیه افراد و نهادهایی خواهد بود که وابستگی به سپاه پاسداران دارند.
تصمیم احتمالی اتحادیه اروپا در چارچوبی اتخاذ میشود که سالهاست اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف بزرگترین چالش را برای دیکتاتوری حاکم ایجاد کرده است. اعتراضات سراسری که از خیزشهای مردمی علیه مشکلات اقتصادی، سیاسی و سرکوب بیرحمانه آغاز شد، با واکنشهای خشن نیروهای امنیتی و بهویژه نیروهای وابسته به سپاه پاسداران مواجه شد. گزارشهای متعدد نشان داده است که این سازوکار نظامی، بهعنوان اهرم سرکوب داخلی و منطقهای، نقش تعیینکنندهای در سرکوب معترضان داشته و دارد.
در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و اعتراضات بعدی، نیروهای امنیتی و بهویژه سپاه پاسداران بارها با استفاده از گاز اشکآور، گلوله ساچمهای و حتی سلاحهای جنگی بهسوی معترضان شلیک کردند. هزاران معترض کشته و زخمی شدند. این سرکوب خونین انبوه که توسط نهادهای بینالمللی نیز مورد توجه قرار گرفته، یکی از دلایل اصلی طرح موضوع قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا است.
پیامدهای حقوقی و سیاسی لیستگذاری
قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا میتواند پیامدهای مهمی در عرصههای متعدد داشته باشد. از جمله:
تحریمهای مالی و اقتصادی: توقیف داراییها، محدودیتهای بانکی و تحریمهای هدفمند علیه افرادی که در ساختار سپاه پاسداران فعالیت دارند.
ممنوعیت سفر و ورود به قلمرو اتحادیه: برای اعضای سپاه پاسداران و وابستگان آن، ممنوعیت ورود به کشورهای عضو اتحادیه اروپا اعمال خواهد شد.
فشار سیاسی بینالمللی: افزایش فشار دیپلماتیک بر دیکتاتوری حاکم بهمنظور پاسخگویی درباره نقش سپاه پاسداران در سرکوب معترضان و نقض حقوق بشر.
این تصمیم میتواند بهعنوان یکی از قاطعترین واکنشهای بینالمللی نسبت به عملکرد سپاه پاسداران در سه دهه گذشته تعبیر شود و مسیری جدید در تعاملات حقوق بشری و سیاسی با این نهاد ترسیم کند.
قتلعام در اعتراضات سراسری کرمانشاه؛ روایت شاهدان از کشتار و برداشتن اعضای بدن مجروحین
اسامی۲۰۰ تن از جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ تنها قطرهای از دریای قربانیان سرکوب خونین
سرکوب مرگبار در خمین، گلپایگان و شازند اراک؛ سه کانون خونین اعتراضـات سراسری ۱۴۰۴ + فیلم
واکنشهای بینالمللی به این موضوع گسترده بوده است. صدراعظم آلمان، فریدریش مرتس، در واکنش به سرکوب اعتراضات سراسری و نقش نیروهای نظامی و امنیتی گفت: «نظامی که تنها از طریق خشونت عریان و تروریسم علیه مردم خود میتواند در قدرت باقی بماند، روزهایش به شمارش افتاده است.» او افزود: «این نظام هیچگونه مشروعیتی برای حکمرانی ندارد.»
در سطح آمریکایی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین، احتمال مداخله نظامی علیه مراکز اتمی و موشکی این کشور را مطرح کرد و ناوگان نظامی را به منطقه اعزام کرد. توییتهای مقامات مختلف از جمله معاون رئیسجمهور آمریکا نیز بار دیگر تأکید کردند که «چیزی بزرگ در راه است؛ آمادهی طوفان باشید.»
در پارلمان کشورهایی مانند استونی نیز قطعنامهای با اکثریت قاطع برای لیستگذاری سپاه پاسداران تصویب شده است. وزیر خارجه بلژیک نیز خواهان قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی برای حمایت از مردم معترض شده است.
پیوند اعتراضات سراسری با فشار بینالمللی
اعتراضات سراسری، که با خواستهای گسترده اجتماعی در نقاط مختلف کشور شکل گرفت، به سرعت با سرکوب گسترده از سوی سپاه پاسداران و نیروهای امنیتی مواجه شد. این سرکوب بیرحمانه باعث شد جامعه بینالمللی توجه بیشتری به نقش سپـاه پاسداران در نقض حقوق بشر و سرکوب صدای مردم نشان دهد. فشار بینالمللی برای لیستگذاری سپاه پاسداران بهطور مستقیم از این زمینه سرکوب بیرون آمده است.
چشمانداز تصمیم اتحادیه اروپا
اگر تصمیم نهایی اتحادیه اروپا مبنی بر قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی گرفته شود، این میتواند نقطه عطفی در تاریخ تعاملات حقوق بشری و امنیتی با این نهاد باشد. این تصمیم نه تنها پیامی به ساختارهای امنیتی داخلی خواهد بود، بلکه نمادی از همبستگی جامعه جهانی با خواستهای مردم معترض تلقی میشود.
با این حال، اتخاذ چنین تصمیمی نیازمند رأی «اتفاق نظر» میان ۲۷ کشور عضو اتحادیه است؛ امری که نیازمند اجماع و تلاش سیاسی جدی است. اگر این رأی کسب شود، پیامدهای آن فراتر از تحریمهای مالی و ممنوعیت سفر خواهد بود و میتواند به تقویت موقعیت حقوق بشر و پاسخگویی نهادهای سرکوبگر کمک کند.
سرکوب اعتراضات سراسری و نقش سپاه پاسداران در استفاده مکرر از خشونت، مصداق نقض گسترده حقوق بشر بوده است:
ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – حق حیات:
استفاده از زور مرگبار علیه معترضان غیرمسلح و سرکوب خونین تظاهرات، نقض حق بنیادین زندگی محسوب میشود.
ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – آزادی بیان:
ممانعت از بیان آزادانه اعتراضات، محدود کردن رسانهها و قطع اینترنت، نقض آزادی بیان است.
ماده ۲۱ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – آزادی تجمع مسالمتآمیز:
حمله به تجمعات مسالمتآمیز، شلیک گاز اشکآور و گلوله، مصداق نقض حق تجمع مسالمتآمیز است.
کانون حقوق بشر ایران را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
تلگرام / ایکس / اینستاگرام / یوتیوب / فیسبوک
.jpg)
.jpg)
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر